Heyelanların yaratmış olduğu deformasyon etkilerinin görüntü işleme yöntemleriyle laboratuvarda test edilmesi ve değerlendirilmesi

Heyelanlar hem Türkiye'de hem de dünyada sıklıkla karşılaşılan büyük can ve mal kayıplarına neden olabilecek doğal afetlerden biridir. Günümüzde potansiyel kayma tehlikesi olan kütle hareketlerinin (örneğin, heyelanlar) izlenmesi için inklinometreler, tiltmetreler, ekstensometreler, fiber optik ve yersel yüzeysel ölçüm sistemleri (örneğin, LIDAR, elektro optik, total istasyon, vb.) gibi çeşitli yöntemler kullanılmaktadır. Son yıllarda görüntü işleme teknikleri popüler bir uygulama haline gelmiştir; ancak bu tekniklerin heyelan araştırmalarında kullanım alanı henüz istenilen düzeyde genişlememiştir. Gelişen görüntü işleme teknikleriyle birlikte birçok sektörde görüntü kayıtları yapılan aygıtlar, çalışmalar esnasında veya sonrasında incelemeler yapmak için kullanılmaktadır. Bu şekilde, gerçek zamanlı veri toplama ve hızlı müdahale kabiliyetlerini artırılabilir, böylece olası felaket durumlarına daha etkili bir şekilde müdahale edilebilir. Bu tezin amacı litolojik birim ve yenilme tiplerinden bağımsız olarak herhangi bir tetikleme mekanizması (örneğin, aşırı yağış, deprem, beşeri faktörler, ani kar erimesi, vb.) sonucunda oluşan kayma yüzeyindeki deformasyon hareketini görüntü işleme yöntemleriyle tespit edebilmektir. Bu amaçla, laboratuvar ortamında tetikleme mekanizması olarak çalışan bir sarsma tablası üzerinde oluşturulan yapay heyelan simülatörü üzerindeki deformasyon hareketi incelenmiştir. Görüntü işleme ile elde edilen sonuçların doğruluğunun değerlendirilmesi için heyelan simülatörüne düşey yönde hareketi algılayan eğim sensörleri entegre edilmiş ve lazer ölçümleri yapılmıştır. Bu çalışma, laboratuvar ortamında kütle hareketlerini farklı bakış açılarından inceleyen bir prototip niteliğindedir. Heyelanların izlenmesi ve buna bağlı olarak doğal afet yönetimi ve risk azaltma stratejileri açısından ele alınmasına yönelik yeni perspektifler sunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Kütle Hareketlerinin İzlenmesi, Görüntü İşleme, Heyelan Simülatörü, Sarsma Tablası, Eğim Sensörü, Şev Stabilitesi