Testis torsiyonu oluşturulan ratlarda shear wave elastografinin doku canlılığını ve spermatogenezi öngörmedeki yeri

Amaç: Skrotal acillerden olan testis torsiyonunun erken tanısında, spermatogenez ve testis canlılığını öngörmede Shear Wave Elastografinin etkinliğini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Haziran 2022- Haziran 2023 tarihleri arasında Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Deney Hayvanları Ünitesinde 60 adet Wistar albino 10-12 haftalık erkek rat kullanıldı. Ratlar 4 gruba ayrıldı: Grup 1: Kontrol (sham) grubu(n:6), Grup 2 (n=18): 180 0 testis torsiyonu (TT) grubu, Grup 3 (n=18): 360 0 testis torsiyonu grubu ve Grup 4 (n=18): 720 0 testis torsiyonu grubu olarak belirlendi. Çalışma sırasında 2 adet rat exitus olması üzerine çalışmadan çıkarıldı. Kontrol (Sham) grubu ratlarda, cerrahi bir girişim yapılmadan önce hem sağ testisten hem de sol testisten bazal Shear Wave Elastografi (SWE) ölçümleri yapıldı. Ratlara ketamin (100mg/ml flk) /ksilazin (20mg/ml flk) intraperitonal olarak uygulandı. Anestezi altında (Ketamin 1mg/kg (%10'luk) ve Ksilazin 2mg/kg (%2'lik) dozlarda), skrotal kesi yapılarak sol testis eksplore edildi. Vasküler yapılara zarar vermeden 1dk kadar beklendikten sonra spermatik kord torsiyon yapılmadan kapatıldı. İşlem sonrasında hem sağ testiste hem de sol testiste bazal SWE ölçümleri yapıldı. Cerrahi grup ratlara (Grup 2,3 ve 4) sol testis torsiyonu yapılmadan önce SWE ölçümleri yapıldı. Benzer şekilde sol skrotal insizyon yapıldıktan sonra sol testis dışarı alındı. Ardından sol testis, Grup 2 ratlarda 180 0 , Grup 3 ratlarda 360 0 ve Grup 4 ratlarda ise 720 0 olacak şekilde mediale doğru rotasyon yaptırıldı. Spermatik kordun torsiyone olması sağlandı. Testis alt ve üst kutuplarından skrotuma sabitlendi. Testisin geri dönmesi engellenerek skrotum kapatıldı. Cerrahi grup ratlar (her biri 18 rat içeren Grup 2,3 ve 4), her grup 6 rat içerecek şekilde kendi içinde 3 ayrı alt gruba ayrıldı. A alt grup ratlara 4. Saate, B alt grubu ratlara 12. Saatte ve C alt grubu ratlara 24. Saatte detorsiyon operasyonu uygulandı. Detorsiyon işlemi öncesinde bu alt gruplarda torsiyone sol testisten SWE ölçümleri aynı şekilde gruplarına uygun saatlerde SWE ölçümü yapıldı. SWE ölçümleri alındıktan sonra ratlar 9 tekrar anestezi altında operasyona alınarak torsiyone testisler serbestlenerek eski haline getirildi. Detorsiyone edilerek skrotuma sabitlendi. 4 saat 180 derece ve 24 saat 180 derece gruplarında çalışma devamında birer rat exitus olması üzerine çalışmadan çıkartıldı. Tüm gruptaki ratlara, 72. Saat sonunda sol testis orşiektomi yapıldı ve dokular histopatolojik inceleme için alındı. Spermatogenezin değerlendirilebilmesi için testislerden örnek alındı. Alınan bu örnekler Bouin solüsyonu içine konuldu. Kalan dokular ise formol çözeltisi içerisinde saklandı. Dokuların alınması sonrası yüksek doz anestezik ilaç uygulaması ile ratlar sakrifiye edildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 58 wistar albino 10-12 haftalık rat 10 alt gruba ayrıldı. Grupların ve alt grupların kendi içinde torsiyon öncesi SWE (TOSWE) ölçüm değerleri arasındaki p değeri 0,021, detorsiyon öncesi SWE (DTSWE) p değeri 0,018, iki SWE ölçümü arasındaki artış oranı p değeri 0,067, Johnsen skoru p değeri <0,001, ödem derecesi p değeri <0,001, yangı derecesi p değeri 0,118, nekroz derecesi p değeri <0,001 olarak saptanmıştır SWE'de saat ve derece arttıkça, DTSWE ve TOSWE değerlerin farkı; 4 saat 720 derece (n=6, p: 0,05), 12 saat 180 derece (n=6, p<0,001), 12 saat 360 derece (n=6, p:0,02), 12 saat 720 derece (n=6, p:0,01), 24 saat 360 derece (n=6, p: 0,05), 24 saat 720 derece (n=6, p: 0,01) olarak anlamlı bulunmuştur. TOSWE ve DTSWE arası oransal fark ile Johnsen skoru arasında zayıf negatif anlamlı (r:-0,342, p:0,009) korelasyon bulunmuştur. Johnsen skoru ile nekroz derecesi arasında güçlü negatif anlamlı (r:-0,764, p<0,001) korelasyon saptanmıştır. DTSWE ve TOSWE ölçümleri arası oransal artış ile nekroz düzeyleri arasında pozistif zayıf anlamlı (r: 0,350, p: 0,007) korelasyon saptanmıştır. Torsiyon ve detorsiyon işlemleri sonrası patolojiye gönderilen testislerin Johnsen ve nekroz dereceleri arasında (p<0,001) yüksek düzeyde anlamlı fark saptanmıştır. Sonuç: Çalışmamızda Shear Wave Elastografi yöntemiyle, DTSWE ve TOSWE ölçümleri arası oransal fark ile spermatogenez ve testis canlılığı hakkında ön bilgi verebileceği gösterildi. Elde ettiğimiz SWE sonuçları, torsiyon sonrası saat ve derece ile doku sertliğinin değiştiğini gösterdi. Literatür tarandığında çalışmamız farklı derece ve saat gruplarında, SWE ölçümleriyle spermatogenez ve nekroz derecelerinin kıyaslandığı ilk çalışmadır. 10 Testis torsiyonu tanısıyla gelen hastalarda operasyon öncesi testisin SWE ile değerlendirilip kontralateral testisin SWE değerleri ile kıyaslanarak testis canlılığı ve spermatogenezi hakkında ön bilgi verebileceği, hastaya yapılacak cerrahi işlem hakkında yol gösterici olabileceği fikrindeyiz. Testis torsiyonunda SWE ölçümlerinin daha kapsamlı çalışmalarla desteklenmesi önerilmektedir. Çalışmamızda örneklem büyüklüğümüz alt grup sayımız fazla olduğu için yetersizdir ve daha büyük örneklem ve klinik çalışmalarla desteklenmesi önerilir.