Yenilenen sinir ağları ile metin üretimi
2024
0 görüntülenme
0 i̇ndirme
Danışman: Doç. Dr. Serkan Savaş
Özet (TR)
Bu çalışma, doğal dil işleme (NLP) alanını geliştirmeyi amaçlayan kapsamlı bir çalışmaya derinlemesine dalıyor. Bu model, tekrarlayan sinir ağları (RNN) ile Uzun Kısa Süreli Bellek (LSTM) katmanlarının gücünden yararlanarak, metin üretimini geliştirmek için bağlamsal anlamayı odak noktası haline getiriyor. Çalışma, bu modelin performansını Nietzsche ve Shakespeare'e atfedilen tarihsel veri setleriyle titizlikle karşılaştırarak, karmaşık dil yapılarını ele almadaki etkinliğini ve verimliliğini sergiliyor. Bu araştırmanın temelinde, gelişmiş bağlamsal analizi dil modeli eğitimine entegre ederek geleneksel metin üretim metodolojilerini aşma hedefi bulunmaktadır. Bu yaklaşım, bağlamın ve kelimeler arasındaki anlamsal ilişkilerin daha derin bir anlayışının, üretilen metnin doğruluğunu ve tutarlılığını önemli ölçüde artırabileceği hipotezine dayanmaktadır. Bu hipotezi test etmek için çalışma, dildeki bağlamı anlamak için hayati bir özellik olan veri dizilerindeki uzun süreli bağımlılıkları koruma kapasitesiyle bilinen LSTM katmanlarına sahip en son RNN mimarisini kullanmaktadır. Bu çalışmada benimsenen metodoloji çok yönlüdür. Öncelikle, araştırma ekibi, eğitim verilerinden türetilen bağlam vektörlerini analiz etmek için bir kümeleme tekniği uygulamaktadır. Bu teknik, bu vektörler içindeki kelimeler arasındaki mesafeleri hesaplamayı ve anlamsal yakınlıklarını değerlendirmeyi içerir. Bu yöntem, cümleler içindeki anlamı iletmekte kilit rol oynayan kelimeleri belirlemekte ve vurgulamakta önemlidir. Ardından, model, bu bağlam vektörleri kullanılarak, geleneksel girdi verileriyle birlikte eğitilerek, daha dil bilimsel açıdan yetkin bir üretim modeli oluşturmak için eğitilir. Çalışmanın sonuçları, modelin metin üretimindeki üstünlüğünü göstermektedir. Nietzsche'nin veri setine uygulandığında, model %95.21 etkileyici bir doğruluk ve sadece 0.25'lik bir kayıp ile başarılı oldu. Buna karşılık, modelin Shakespeare verilerindeki performansı, biraz daha düşük olmasına rağmen yine de dikkate değerdi ve %91.25 doğruluk ve 0.3876 kayıp elde etti. Bu sonuçlar, dil modeli eğitiminde bağlam vektörlerinin kullanımının etkinliğini doğrulamanın yanı sıra, modelin farklı edebi stiller ve dönemler arasındaki çok yönlülüğünü de vurgulamaktadır. Ayrıca, çalışma, eğitim süreci içinde yenilikçi bir geri bildirim mekanizması tanıtıyor. Bu mekanizma, modelin sürekli değerlendirilmesini ve ayarlanmasını sağlayarak, model yeterli doğruluk ve güvenilirlik seviyesine ulaştığında eğitimin sadece o zaman durdurulmasını sağlar. Bu yinelemeli eğitim ve test yaklaşımı, insan dilinin inceliklerine iyi ayarlanmış sağlam bir modelin geliştirilmesini garanti eder. Sonuç olarak, bu çalışma, dil modellerinde bağlama dayalı eğitimin etkinliğini göstererek NLP alanına önemli bir katkıda bulunmaktadır. LSTM katmanlarının kullanımı, bağlam vektör analizi için kümeleme yöntemleriyle birlikte, karmaşık metin yapılarını anlama ve üretme konusunda yenilikçi bir yaklaşım sağlar. Bu modelin çeşitli veri setlerindeki başarısı, çeşitli NLP görevlerinde uygulanabilirliğinin potansiyelini vurgulamakta ve daha sofistike ve doğru metin üretim teknolojileri için yol açmaktadır.
Yazar
Dr. Mustafa Abbas Husseın Husseın
Kurum

Çankırı Karatekin Üniversitesi
Bilgisayar Bilimi ve Mühendisliği Bilim Dalı
Bu Yayına Nasıl Atıf Yapılır
Mustafa Abbas Husseın Husseın (Yüksek Lisans Tezi). Yenilenen sinir ağları ile metin üretimi, 2024, Çankırı Karatekin Üniversitesi.
Anahtar Kelimeler
Lisans
Tüm Hakları Saklıdır
Bu eser belirtilen lisans koşulları altında paylaşılmaktadır.
Çankırı Karatekin Üniversitesi tezlerinden daha fazlası
- Ankara ilinin turizm potansiyeli(2023)
- Aşırı kilo ve obezitede ghrelin'in rolü(2023)
- Üniversite personelinin toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin tutumlarının değerlendirilmesi (Çankırı Karatekin Üniversitesi örneği)(2023)
- Nar kabuğu ekstraktının siraz (Capoeta damascına) ve bizir(Carasobarbus luteus) balığı filetolarının bazı fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik özelliklerine etkisi(2023)
- Peygamber'e (S.A.V.) göre savaş etiği(2023)
- Türkiye'de kadınların çalışma hayatına katılımında muhafazakarlığın rolü(2023)