TFRS 3 işletme birleşmeleri ve bir uygulama

Bu çalışmanın amacı, işletme birleşmelerinin TFRSler kapsamında değerlendirilerek işletmenin muhasebe kayıtlarında nasıl izlendiğini ortaya koymaktır. Çalışmanın konusuna uygun olarak, örnek uygulamalar yapılmıştır. Örnek uygulamalardan biri birleşememe durumunda işletmenin takip edeceği süreci, diğeri ise birleşme durumunda işletmenin takip edeceği süreci ortaya koymaktadır. Bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde birleşme, birleşmeyle ilgili temel kavramlar ve işletme büyüme stratejilerine yer verilmiştir. Ayrıca işletme birleşmelerinin türleri ve işletme birleşmelerinin nedenleri açıklanmıştır. İkinci bölümünde, işletme birleşmeleri, birleşme uygulamalarına yön veren temel düzenlemeler çerçevesinde ele alınmıştır. Bu doğrultuda işletme birleşmeleri, TTK, Sermaye Piyasası Kanunu(SerPK), Rekabetin Korunması Hakkında Kanun(RKHK) ve Vergi Kanunları; Gelir Vergisi Kanunu(GVK), Kurumlar Vergisi Kanunu(KVK), Katma Değer Vergisi Kanunu(KDVK) ve Harçlar Kanunu kapsamında açıklanmıştır. Ayrıca bu bölümde işletme birleşme süreci de açıklanmıştır. Üçüncü bölümde, TFRS 3 kapsamında işletme birleşmeleri ele alınmıştır. Bu standardın amacı, kapsamı, işletme birleşmelerinin muhasebeleştirilmesinde kullanılacak olan satın alma yöntemi, edinilen tanımlanabilir varlıkların, üstlenilen tanımlanabilir borçların, azınlık paylarının ve şerefiyenin ölçülmesi ve muhasebeleştirilmesine yer verilerek açıklanmıştır. Ayrıca bu bölümde işletme birleşmeleri ile ilgili birleşememeye ve birleşmeye ilişkin örnek uygulama yapılmıştır. Birleşememeye ilişkin örnek uygulamada birleşmeye konu olan taraflar edinen bir işletme ile edinilen bir işletmedir. Her bir işletmenin birleşme öncesi bilanço ve gelir tabloları verilmiştir. Daha sonra edinilen işletmedeki yatırımın ve edinilen işletmenin özsermayesindeki edinen işletmenin payı elimine edilmiştir. Ve bu eliminasyon işleminden sonra kalan konsolide bakiyeler konsolide bilanço ve gelir tablosunu oluşturmuştur. Ancak genel kurulda birleşme oy çoğunluğu ile reddedildiği için edinilen işletmenin alacak ve borç bakiyesi veren hesapları ters kayıtla kapatılmayacaktır. Birleşmeye ilişkin örnekte ise, birleşmeye konu olan taraflar edinen bir işletme ile edinilen üç işletmeden oluşmaktadır. Her bir işletmenin birleşmeden hemen sonra bilanço ve gelir tabloları verilmiştir. Daha sonra edinilen işletmelerdeki yatırımların ve edinilen işletmelerin özsermayesindeki edinen işletmenin payı elimine edilmiş ve konsolide bilanço ve gelir tablosuna ulaşılmıştır. Genel kurulda, birleşme, oy çoğunluğu ile kabul edildiği için edinilen işletmelerin alacak ve borç bakiyesi veren hesapları ters kayıtla kapatılmıştır. Çalışmanın sonuç bölümünde ise, çalışma konusunun genel olarak değerlendirilmesine yer verilmiştir.