Firma performansı kısıtları üzerine üç makale: Avrupa ve Orta Asya ülkelerinde empirik kanıtlar

Bu tez, Avrupa ve Orta Asya'daki işletmelerin karşılaştığı temel performans kısıtlamalarını incelemektedir. Araştırma, özel araştırma sorularını ele alan üç farklı makale içermekte olup, her bir makale doğasına ve amaçlarına özgü olarak tanımlayıcı istatistikler, sıralı regresyon ve Bayesian analizi gibi farklı yöntemleri kullanmaktadır. Araştırma bulguları, işletme performansını olumsuz etkileyen beş temel faktörü belirlemektedir. Bunlar, vergi oranları, finansal kaynaklara erişim, iyi eğitimli işgücünün bulunabilirliği, kayıt dışı işletmelerden kaynaklanan rekabet ve siyasi istikrarsızlık olarak sıralanabilir. Bu tez önceki çalışmalardan farklı olarak mevcut akademik literatüre başlıca iki alanda önemli katkılarda bulunmaktadır. İlk olarak, bu çalışmada firma performansı, geleneksel göstergeler olan satış, istihdam ve karlılık yerine sabit varlıkların edinimi veya uzun vadeli yatırım taahhüdü değişkenleri kullanılarak ölçülmektedir. Ayrıca, çalışma rüşvet, mevzuatın karmaşıklığı ve vergi denetimlerinin sıklığı gibi daha önce göz ardı edilen değişkenleri dikkate almakta; ki bu değişkenler işletmelerin neden vergi oranlarını performanslarının önündeki en önemli engel olarak gördüklerini açıklamaktadır. İkinci olarak, bu çalışma literatüre kullandığı ekonometrik yöntemler açısından katkı sunmaktadır. Firma performansının belirleyenleri üzerine mikro düzeyde yapılan önceki araştırmalar genellikle geleneksel ikili ve sıralı modelleri kullanmıştır. Ancak sıralı modeller, her bir bağımsız değişkenin her bir çıktı kategorisinin olasılığını doğrusal etkilediğini varsayar, bu da orantılı olasılık veya paralel çizgiler varsayımı olarak bilinir. Bu varsayımın karşılanması çoğu zaman mümkün olmaz ve bu varsaymamın ihlali katsayı tahminlerinin sağlamlığını tehlikeye atabilir. Bu çalışmada, orantılı olasılık varsayımının geçerli olup olmadığına ilişkin test sonuçları varsayımın ihlal edildiğini göstermektedir. Ayrıca, bu varsayım ihlal edildiğinde katsayı tahminlerinin etkilenip etkilenmediğini değerlendirmek için farklı modellerin tahmin sonuçları karşılaştırmıştır. Bulgular, orantılı olasılık varsayımı ihlallerinin farklı modellerin tahminlerinde sadece küçük farklılıklara neden olduğunu göstermektedir. Dahası, firma performans göstergelerinin analizinde sıklıkla geleneksel istatistiki veya ekonometrik yöntemler kullanılmakla birlikte, bu yöntemler tahminlerdeki belirsizliği niceleştirmede sınırlı kaldıkları için eleştiriye uğramışlardır. Bu nedenle, bu çalışma, daha esnek ve daha güvenilir tahminler sunan Bayesian yaklaşımını benimsemektedir. Anahtar Kelimeler: Bayesian Yaklaşım, Finansal Engeller, Kapasite Kullanımı, KOBİ'ler, Kredi Kısıtlaması, Sabit varlıklar.