Okurların gözünden yeniden çeviri: Türkiye bağlamında George Orwell eserlerinin yeniden çevirilerinin alımlanması

Bu çalışma, Ocak 2021'de telif hakkı sona eren George Orwel'in eserlerinin Türkiye'deki yeniden çevirilerinde yaşanan patlamanın okurlar tarafından nasıl alımlandığına odaklanmaktadır. Çeviri edebiyatının mevcut durumunda, yeniden çeviriler, aşamalı bir gelişim ve "mükemmel çeviri" (Berman, 1990) elde etme çabasından ziyade, piyasadaki arz ve talep ile okurların alımlama ve eleştirileri tarafından belirlenmektedir. Bu çalışmaya göre, son yıllarda yeniden çeviriyi tetikleyen unsur sosyo-kültürel olduğu düşünülmektedir. Dolayısıyla bu çalışma, yeniden çevirilerin bir ihtiyaca ya da hatalı bir ilk çeviriye cevap vermekten ziyade, erek kültürdeki farklı okuyucu gruplarının ya da başka bir deyişle "yorumlayıcı toplulukların" (Fish, 1998) taleplerini karşılamaya yönelik olduğunu öne sürmektedir. Bu amaçla, George Orwell ve ünlü eseri 1984'ün Türkiye bağlamında nerede konumlandığını anlamak için 1984'e atıfta bulunan haberler, bloglar, köşe yazıları ve akademik çalışmalar taranmıştır. Ardından, romanın 2021 öncesi ve sonrasında Türkiye'de yayımlanan tüm çevirilerinin bibliyografik incelemesi yapılmıştır. Bu çalışma, okurların Orwell ve romanlarına ilişkin "beklenti ufku" (Jauss, 1982) hakkında fikir edinmemizi sağlamıştır. Ardından, ana analiz bölümünde, iki internet sitesinden (Ekşi Sözlük ve Kayıp Rıhtım) toplanan okuyucu yorumları grafiksel olarak sunulmuştur. Bu yorumlar araştırmacı tarafından yeniden çeviri eylemini değerlendirdikleri temalara, eleştirilerine ve beklentilerine göre kategorize edilmiştir. Sonuç olarak araştırmacı, yeniden çeviri kavramının 21. yüzyılda gittikçe genişlediğine dikkat çekmiştir. Ayrıca Türk okuyucuların çeviriden beklentileri hakkında fikir sahibi olunmuş, gelecekteki akademik çalışmalar ve yeniden çeviri eylemi için faydalı olabilecek bir alımlama süreci örneklenmiştir.