Tibia cisim kırıklarında intramedüller çivi uygulaması sonrası kırık iyileşmesi üzerine etkili faktörlerin retrospektif değerlendirilmesi

Tibia cisim kırıkları sonrası intramedüller çivi uygulaması, kırık iyileşmesi için uygun biyolojik ve mekanik olarak avantajlı bir ortam sağlar. Kırık hattında mikro harekete izin vermesinin yanı sıra aynı zamanda kırık hattı proksimali ve distali arasında kesintisiz bir iç bağlantı sağlayarak kırığı stabilize etmesi için hastanın kemik anatomisi ile implant arası optimum uyumu sağlamak son derece önemlidir. Bu retrospektif ve tek merkezli çalışma ile tibia cisim kırıklarında intramedüller çivi uygulaması sonrası kırık iyileşmesi üzerine etkili faktörlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın birincil sonuç değişkenini ise tibia isthmus çapı ile intramedüller çivi çapı arasında kaynamayı olumlu yönde etkileyecek optimal bir boyut ilişkisinin belirlenmesi oluşturmaktadır. Bu amaçla, Ocak 2014 ile Ocak 2019 tarihleri arasında Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Kliniğinde tedavi edilen kayıtlı 323 tibia kırıklı hasta belirlenmiştir. 156 tibia cisim kırıklı hasta için intramedüller çivi ile osteosentez uygulandığı tespit edilmiştir. 21 hasta, çalışma kriterlerine uymadığı için dışlanmış, geriye kalan 138 tibia cisim kırığı olan 135 hastadan 32 tanesi takiplerinin düzensiz olması nedeniyle çalışmadan çıkartılmıştır. Son olarak 106 tibia cisim kırığı olan 103 hasta ile çalışma grubu oluşturulmuştur. Tüm olgular için çivi çapı/isthmus oranı belirlenmiştir. 2 farklı gözlemci tarafından hastaların 3-6-9-12. aylarda iki yönlü grafileri ayrı ayrı incelenmiş, RUST skorlaması yapılarak ortalama puan alınmış ve kırık kaynaması değerlendirilmiştir. Kaynama üzerine etkili olabilecek diğer faktörleri (hastalara ait demografik, klinik, cerrahi sonrası radyolojik ölçümler) belirlemek için tek değişkenli ve çok değişkenli istatistiksel analizler yapılmıştır. Çivi çapı/isthmus çapı oranının kaynamaya etkisini araştırmak için 6. ayda radyolojik kaynama kriterine uyan kırıklar üzerinden ROC analizi sonucunda ölçümlerinin kesim noktası 0,85 değeri sınır düzeyinde %69 tutarlılık seviyesinde, hassaslık düzeyi %98, özgüllük düzeyi %79 civarında ve kaynama üzerine istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edilmiştir. İlk 6 ay içinde kaynama üzerine anlamlı olmadığı ancak 6. aydan sonra 9. ve 12. aylarda kaynama tespit edilen hastalar değerlendirildiğinde çivi/isthmus çapı oranı 0,85 değeri üzerinde olduğu ve kaynama üzerine anlamlı etki gösterdiği tespit edilmiştir. Tibia isthmus çapı ile intramedüller çivi çapı arasında kaynamayı olumlu yönde etkileyecek bir oran ilişkisi belirlenmiş olup tibia cisim kırıkları iyileşmesini optimize etmek için intramedüller çivi/kanal çapı oranının bu düzeye yakın ve üstünde olması kaynama üzerine ileri dönemde önemli etkisinin olacağını göstermektedir. Kaynama üzerine etkili olabilecek diğer parametreler incelendiğinde; proksimal diyafizer kırıkların kaynama oranları daha düşük izlenmiştir. İntamedüller çivi ile tedavi edilen kapalı tibia cisim kırıklarına göre açık kırıklar daha uzun dönemde radyolojik kaynama göstermiştir. Sigara ve/veya alkol kullanımının, erken dönem ve geç dönem iyileşme üzerine olumsuz etkileri olduğu görülmüştür. Hastada diyabet varlığı, yüksek ASA skoru ve VKİ yüksek olması, geç dönem iyileşme üzerine olumsuz yönde etkili olabileceği gösterilmiştir. Birincil tedavi seçeneği olarak eksternal fiksatör uygulanan ve ardından elektif olarak IM çivi ile fiksasyon tercih edilen hastaların postoperatif kaynama oranlarının daha düşük olduğunu göstermiştir. Birincil tedavi eksternal fiksatör uygulanan ve elektif olarak IM çivi ile fiksasyon uygulanan hasta grubunda postoperatif 6. ayda kaynama oranlarının daha az olduğu görülmüştür. Benzer durumun 9. ayda da geçerliliğini koruduğu; kaynama oranlarının daha az olduğu görülmüştür. Postoperatif diastazın düşük miktarlarda olması kaynama üzerine olumlu yönde etki etmektedir.