Ticari araç balatalarına ceviz ve fındık kabuğu tozu katkılarının aşınma ve sürtünme davranışına etkisinin incelenmesi

Fren balataları genellikle beş farklı grup kompozisyon bileşeninden oluşmaktadır. Bu gruplar takviye edici, bağlayıcı, aşındırıcı madde, yağlayıcı madde ve dolgu maddesi olarak sınıflandırılabilir. Bu grupların her biri, sürtünme özelliğini, aşınma direncini artırmak, mukavemeti artırmak ve gözeneklilik ve gürültüyü azaltmak gibi birçok farklı işlevlera sahiptir. Bu malzemelerin seçimi için katkı maddelerinin fren balataların performasına, üretim maliyetine ve çevreye etkisi gibi özelliklerine bakılmaktadır. Bu çalışmada fındık kabuğu, ceviz kabuğu, bor oksit, boraks ve wollastonite tozu kullanılarak organik, sağlığa ve çevreye zararsız fren balataları üretilmiştir. Farklı kompozisyonlar denenerek en ideal karışım elde edilmek istenmiştir. Fren balatalarının performanslarını değerlendirmek için aşınma sürtünme, sertlik, yoğunluk, gözeneklilik, sıkıştırma, kesme, ısıl iletkenlik testleri ve mikro yapı analizleri yapılmıştır. Aşınma sürtüne testleri için Pin-on-disk, Chase tipi ve özel tasarım cihazlar kullanılmıştır. Cihazlardan elde edilen sürtünme katsayısı değerleri bütün numuneler için 0,30-0,55 µ arasındadır. Özel tasarım cihazda en ideal parametreleri belirlemek için Taguchi Methodu L18 deney dizilimi kullanılmıştır. Alternatif toz malzemelerle üretilen fren balatalarına uygulanan test sonuçlarının standartlara uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Sürtünme katsayısı ve aşınma oranı regresyon analizinde Taguchi Methoduyla yapılan tahmin değerlerinin %95 güven aralığında olduğu tespit edilmiştir.