Ticari Bankalarda Tahsili Gecikmiş Alacak Sorunu: KKTC Örneği

ÖZ: ÇalıĢmada Kuzey Kıbrıs’daki ticari bankalarının tahsili gecikmiĢ alacaklar sorununa yönelik panel veri analizi yöntemi kullanılarak araĢtırılması amaçlanmıĢtır. AraĢtırma, 2008-2016 yılları arasındaki dönemi kapsamaktadır. ÇalıĢmada bağımlı değiĢken olarak Tahsili gecikmiĢ alacaklar (TGA), bağımsız değiĢken olarak ise sırası ile; banka büyüklüğü, sermaye oranı, aktif karlılık, mevduat krediye dönüĢüm oranı , likidite ve etkinlik oranlarıdır. ÇalıĢmanın analiz sonuçlarıyorumlandığı zaman ortaya çıkan tabloda Kuzey Kıbrıs Türk Cumhıriyeti ticari bankaların tahsili gecikmiĢ alacakları arttık sonra, aktif karlılık, sermaye yeterlilik oranı, likidite oranı, etkinlik rasyo oranında negatif yönde bir duĢüĢgörülmektedir. Buna paralel olarak mevduatın krediye dönüĢüm oranı rasyosu incelendiğinde, tahili gecikmiĢ alacaklar ile mevduatın krediye dönüĢüm oranı arasında pozitif yönlü ve paralel bir iliĢki olduğu gözlenmektedir. Bulgulara göre, aktif karlılığın (ROA)’ ın Kuzey Kıbrıstaki bankaların kredi risk etkenlerini belirleme de büyük bir etkisi olduğu gözlemlenmiĢtir, diğer bir yandan likidite oranı (LQDT), ve kredi büyümesi, Kuzey Kıbrıs bankalarının kredi riskini belirleme belirgin bir etkisi gözlemlenmemiĢtir.Bulgularımız temel alındığında, Kuzey Kıbrıstaki bankaların kredi riskini önceden görebilmeleri ve kolaylıkla önüne geçebilmeleri için borç portfolyolarının iyi durumda olduğundan emin olmaları önerilmektedir. Ġkinci olarak ise, bankalar kredi müĢterilerinin karakteristik özelliklerini ve müĢterinin kredi ödeyebilme kalitesini çok iyi gözlemlemelidirler. Üçüncü olarak, bankalar borç alan kiĢilere, alınan borcun akıllıca kullanılması için danıĢmanlık hizmeti sağlayabilirler.