Ticari işlemlerde Taşınır Rehni Kanunu'na göre tarafların hak ve yükümlülükleri

Ticari hayatın temelini oluşturan işletmeler, faaliyetlerini sürdürme amacıyla taşınır ya da taşınmaz varlıkları üzerinde rehin tesis ederek kredi temin etmekte ve faaliyetine devam edebilmektedir. Taşınır rehni tesisinde genel kuralın teslime bağlı rehin olması, rehin ilişkisinin tarafları açısından çeşitli sorunları beraberinde getirdiğinden öğretide bağımsız bir ticari işletme rehni düzenlemesine yer verilmesi gerektiği ileri sürülmüş, belirtilen sakıncalar 28 Ocak 1972 tarihinde yayımlanarak uygulamaya geçirilen 1447 sayılı Ticari İşletme Rehni Kanunu ("TİRK") ile bertaraf edilmeye çalışılmıştır. TİRK'in hem ticari işletmenin tamamı üzerinde rehin tesisini zorunlu kılması hem de rehinli alacaklıya hakların kullanımı açısından yüklediği külfetler, getirilen rehin sisteminin istenen düzeyde tercih edilmemesine sebebiyet vermiştir. TİRK'in aksayan yönlerini düzeltme amacı ile Türk hukuk sistemi açısından pek çok yeni düzenlemeyi beraberinde getiren 6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu("TRK") 1 Ocak 2017 tarihinde yürürlüğe girmiştir. TRK'da yer alan düzenlemeler, ticari işlemlerde taşınır rehni açısından genel bir çerçeve belirtmekle birlikte rehin sözleşmesi taraflarının hak ve yükümlülükleri ile bu hakkın kullanımı hususunda bazı boşluklar barındırmaktadır. Bu boşluklar Kanun'un ikincil düzenlemeleri ya da genel hükümlere atıf yapılarak doldurulmaya çalışmış ise de bazı hakların kullanımının ikincil mevzuat ile ya da genel hükümlere atıf ile düzenlenmesi hukuk sistematiği açısından tartışma yaratmıştır. Çalışmamızda TRK'ya göre rehin tesis edilmesi halinde tarafların hak ve yükümlülükleri değerlendirilmiş, bunların ikincil mevzuat ya da genel hükümlere atıf ile düzenlenmesinin hukuk sistematiğine uygunluğu tartışılmıştır.