Tip 2 diyabet hastalarında diyabette damgalama, anksiyete, depresyon ve diyabet öz bakımı arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmada tip 2 diyabeti olan bireylerin deneyimledikleri damgalama, anksiyete, depresyon ve diyabet öz bakım arasındaki ilişkinin saptanması amaçlanmıştır. Bu araştırma tanımlayıcı, kesitsel ve ilişki arayıcı tiptedir. Araştırma Zonguldak Çaycuma Devlet Hastanesi'ne Kasım 2022-Nisan 2023 tarihleri arasında başvuran tip 2 diyabetli 200 birey ile yapılmıştır. Verilerin toplanmasında "Hasta Tanılama Formu", "Tip 2 Diyabet Damgalama Değerlendirme Ölçeği", "Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği", "Diyabet Öz Bakım Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizinde parametrik testlerden faydalanılmıştır. Tip 2 diyabet damgalama değerlendirme ölçeği toplam puan ortalaması 33.58±10.38, hastane anksiyete ve depresyon ölçeği anksiyete alt boyutu puan ortalaması 4.24±4.58, hastane anksiyete ve depresyon ölçeği depresyon alt boyutu puan ortalaması 3.59±3.99 ve diyabet öz bakım ölçeği toplam puan ortalaması 82.20±11.47'dir. Tip 2 diyabetli bireylerde diyabet damgalama puanı arttıkça anksiyete, depresyon ve diyabet öz bakım puanlarında artış olmaktadır. Diyabet öz bakım ölçeği toplam puanı arttıkça depresyon alt boyutu puanında artış olmaktadır. Diyabet öz bakım ölçeği puanı ile anksiyete alt boyutu puanı arasında bir ilişki olmadığı bulunmuştur. Tip 2 diyabetli bireylerin diyabet damgalamasını, depresyon durumunu diyabet süresinin artması ve genel sağlık algısının kötü olması etkilemektedir. Kadınlar erkeklerden daha fazla anksiyete yaşarken erkekler kadınlardan daha fazla depresyon yaşamaktadır. Diyabet süresinin artması depresyon riskini arttırmaktadır. Gençler, çalışmayanlar, genel sağlık algısı kötü olanlar daha fazla anksiyete yaşamaktadır. Eğitim düzeyinin artması, diyabet süresinin artması, ailede diyabetli birey olması, diyabet için kontrol sıklığının artması diyabet öz bakımını arttırmaktadır. Tip 2 diyabetli bireylerin diyabet damgalama, anksiyete ve depresyon, diyabet öz bakımına etki eden faktör/faktörlerin belirlenmesine yönelik nicel ve nitel tasarımda araştırmalar yapılması ve deneysel tasarımda çalışmalarla bu faktörleri azaltacak kanıta dayalı araştırmalar yapılması önerilmektedir.