Tip 2 diyabeti olan bireylerin hastalık uyumu ve öz yönetiminin değerlendirilmesi

ÖZET YÜKSEK LİSANS TEZİ Tip 2 Diyabeti Olan Bireylerin Hastalık Uyumu ve Öz Yönetiminin Değerlendirilmesi Amaç: Tip 2 Diyabetli bireylerin hastalığa uyumunu ve öz yönetimini değerlendirmek, aralarındaki ilişkiyi incelemek ve bu parametreleri etkileyen faktörleri değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı tipte yapılan bu araştırma 1 Aralık 2023-17 Temmuz 2024 tarihleri arasında, Erzurum Şehir Hastanesi Endokrin Polikliniği'nde yapılmıştır. Araştırmanın evrenini polikliniğe başvuran Tip 2 diyabet tanısı almış hastalar oluşturmuştur. Güç analizi yapılarak örneklem büyüklüğü 283 kişi olarak belirlenmiştir. Araştırma verileri Tanıtıcı Bilgi Formu, Kronik Hastalıklara Uyum Ölçeği ve Tip 2 Diyabet Öz Yönetim Ölçeği kullanılarak elde edilmiştir. İstatistiksel analizler IBM SPSS 26 paket programı kullanılarak yapılmıştır. Verilerin analizinde yüzdelik, Bağımsız Gruplarda t Testi, Varyans Analizi, Pearson Korelasyon Analizi ve Regresyon Analizi kullanılmıştır. Bulgular: Tip 2 diyabetli bireylerin Kronik Hastalıklara Uyum Ölçeği ortalama puanının 82,06±11,12, Diyabet Öz Yönetim Ölçeği ortalama puanının 61,16±12,91 olduğu tespit edilmiştir. Kronik Hastalıklara Uyum Ölçeği ortalama puanı ve alt boyut ortalama puanları ile Tip 2 Diyabet Öz Yönetim Ölçeği ortalama puanı ve alt boyutları ortalama puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönlü ve orta düzeyli bir ilişki olduğu saptanmıştır (p<0,05). Katılımcıların öğrenim düzeyi, sosyal destek varlığı, tedavi şekli, hastalık ile ilgili eğitim alma durumu, metabolik değişkenlere göre hem Kronik Hastalıklara Uyum Ölçeği ve hem de Tip 2 Diyabet Öz Yönetim Ölçeği'nden aldıkları ortalama puanların istatistiksel olarak farklılık gösterdiği belirlenmiştir (p<0,05). Sonuç: Tip 2 diyabetli bireylerin hastalığa uyumlarının ve öz yönetimlerinin iyi düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Kronik hastalığa uyum arttıkça diyabet öz yönetiminin arttığı belirlenmiştir. Cinsiyet, yaş, öğrenim düzeyi, aile tipi, çocuk sayısı, meslek, sosyal destek alma, tedavi şekli, hastaneye yatma durumu, komplikasyon varlığı, hastalıkla ilgili eğitim alma durumu, açlık kan şekeri, sistolik kan basıncı, bel çevresi, HDL düzeyi gibi faktörler kronik hastalığa uyum ve diyabet öz yönetimini etkileyen faktörler olarak belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Hastalığa Uyum, Hemşire, Öz Yönetim, Tip 2 Diyabet