Tipografik logoların marka çağrışımı üzerindeki etkisi

Marka kavramının geçmişten günümüze değişime uğradığı bilinmektedir. Tüketiciler bir ürün veya hizmet satın almak istediklerinde önce o ürün veya hizmetle ilgili bir marka akıllarına gelmektedir. Bu noktada markalar, kendilerini sektörde ilk akla gelen marka olarak konumlandırmaya önem göstermektedirler. Markaların akla ilk gelen marka olabilmesi için kurumsal kimliklerini en doğru şekilde konumlandırıp her mecrada tutarlı olmaları gerekmektedir. Markaların logoları tüketicilerin markayla ilgili karşılaştıkları ilk görsel unsurlarıdır. Bu nedenle markalar, logo tasarlarken içinde oldukları sektöre, tüketicide uyandırmak istediği duyguya ve işlevselliğine dikkat etmeleri gerekmektedir. Logolar, tipografik ve sembolik olmak üzere iki gruba ayrılmaktadır. Tipografik logolar, marka kimliğine uygun olarak seçilen yazı karakterleriyle hazırlanmaktadır. Seçilen yazı karakterlerinin doğru sektöre çağrışım yapması önem teşkil etmektedir. Sembolik logolar ise markanın sunduğu ürün veya hizmeti ortaya koyacak biçimde tasarlanmaktadır. Bu çalışma kapsamında öncelikle marka, tipografi ve logo kavramları ile bu kavramlarla ilişkili diğer kavramlar örneklerle açıklanmıştır. Uygulama kısmında ise dünya genelinde en değerli yüz marka arasına girmiş markaların içerisinden tipografik logoya sahip yirmi marka katılımcılara gösterilmiştir. Bu markaların ilk on tanesi Türkiye genelinde bilinen, geri kalan on tanesi ise Türkiye'de fazla bilinmeyen markalardır. Türkiye'de bilinen markaların logoları aynı biçim, aynı yazı karakteri ve aynı renkler kullanılarak sadece marka ismi yerine farklı kelimelerle (lorem, ipsum ve lorem ipsum) adobe illustrator programında yeniden tasarlanmıştır. Kasti örneklem yöntemi ile seçilmiş 36 katılımcıya önce 11 soruluk online anket formu doldurtularak sonrasında zoom uygulaması üzerinden yirmi marka gösterilip yarı yapılandırılmış görüşme tekniğine göre çağrışımlara yönelik sorular yöneltilmiştir. Katılımcılardan alınan verilerin sonuçları Frekans analizi ve Ki Kare testi ile tablolara dökülmüştür. Anahtar Kelimeler: Tipografi, İletişim, Marka, Yazı Karakteri, Marka Değeri Oluşturucuları.