Tiroidektomi hastalarında ameliyat sonrası erken dönemde uygulanan soğuk buharın etkisi

Bu çalışma, tiroidektomi hastalarında ameliyat sonrası erken dönemde uygulanan soğuk buharın etkisini incelemek amacıyla deneysel olarak yapılmıştır. Araştırma, Bülent Ecevit Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Merkezi'nde Genel Cerrahi servisinde 01.07.2017 - 01.07.2018 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini, tiroidektomi olan 60 hasta oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında; Hasta Veri Toplama Formu, Sayısal Değerlendirme Ölçeği (Ağrı Durumları) Formu, SIS (swallowing impairment score) Formu, Öksürük Şiddeti Formu ve Ses Handikap Endeksi (Voice Handicap Index10) Formu kullanılmıştır. Hastalar 2 gruba, soğuk buhar alan grup ve kontrol grubu olarak ayrılmıştır. Ameliyat sonrası her iki gruba da ilk sekiz saat içersinde saat başı 15 dk soğuk buhar uygulanmış ve ameliyat sonrası ilk sekiz saat içinde 2 saat aralıklarla boğaz ağrısı, öksürük durumları değerlendirilmiştir. Ameliyat sonrası 8. saatten sonra soğuk buhar alan gruba buhar uygulaması iki ve üç saat aralıklarla 8., 10., 12., 15., 18., 21., 24. saatlerde ilk 24 saat boyunca uygulanmaya devam etmiş , kontrol grubuna ise ameliyat sonrası 8. saatten sonra soğuk buhar uygulaması sonlandırılmıştır. Her iki grubunda ameliyat sonrası 8. saatten sonra boğaz ağrısı, öksürük, yutma güçlüğü durumları iki saat ve üç saat aralıklarla 8., 10., 12., 15., 18., 21., 24. saatlerde ilk 24 saat boyunca, ses durumları ise 24. saatte değerlendirilmiştir .Araştırmanın gerçekleştirilebilmesi için Bülent Ecevit Üniversitesi Klinik Araştırmaları Etik Kurulu'ndan etik izin, kurumdan yazılı izin, hasta yakınlarından aydınlatılmış onam alınmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2007 (Kaysville, Utah, USA) programı kullanılmıştır. Çalışma verileri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel yöntemler (ortalama, standart sapma, medyan, frekans, yüzde, minimum, maksimum) kullanılmıştır. Nicel verilerin normal dağılıma uygunlukları Shapiro-Wilk testi ve grafiksel incelemeler ile sınanmıştır. Normal dağılım gösteren nicel değişkenlerin iki grup arası karşılaştırmalarında Student t testi, normal dağılım göstermeyen nicel değişkenlerin iki grup arası karşılaştırmalarında Mann-Whitney U test kullanılmıştır. Niteliksel verilerin karşılaştırılmasında ise Pearson Ki-Kare testi kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Soğuk buhar alan gruptaki hastaların yaş ortalamasının 45,07±12,88 yıl, %53,3'ünün kadın, entübasyon süresinin 2,32±0,25 saat; kontrol grubundaki hastaların yaş ortalamasının 49,60±11,70 yıl, %70'inin kadın, entübasyon süresinin 2,43±0,17 saat olduğu saptanmıştır. Ameliyattan sonraki ilk 24 saat içerisinde soğuk buhar uygulanan grupta anlamlı olarak boğaz ağrısının daha az yaşandığı ve her iki gruptada bu sorunun azalarak devam ettiği belirlenmiştir. Soğuk buhar uygulanan grupta anlamlı olarak öksürük rahatsızlığının daha az yaşandığı ve ameliyat sonrası 8. saatte tamamen bu sorunun ortadan kalktığı tespit edilmiştir. Tiroidektomi sonrası ilk 24 saat süresince verilen soğuk buharın yutma güçlüğünü azaltmada ve ses kısıklığını giderme anlamlı etkisi olduğu saptanmıştır.