Tlos Antik Kenti plastik sanatı

"Tlos Antik Kenti Plastik Sanatı" başlıklı doktora tezinin konusunu kentin heykel, portre, kabartma ve heykel kaideleri oluşturmuştur. Tez içerisinde ele alınan eserler 2017 kazı sezonu ve öncesine aittir. Ayrıca yüzey araştırmaları ile satın ve zor alım yoluyla Fethiye Müzesi envanterine giren eserler de çalışmanın konusuna dahil edilmiştir. Heykeltraşlık eserleri bir bütün halde ele alınarak tipolojik, ikonografik ve stilistik açıdan değerlendirilmiştir. Katalog dahilindeki eserler, Erken Klasik Dönem'den Bizans Dönemi ortalarına kadar geniş bir döneme tarihlenir. Eserler çağdaşı örneklerle tipolojik, ikonografik ve stilistik birliktelik içindedir. Kentin Klasik Dönem'e tarihlenen buluntularının Lykia mezar sanatıyla paralelliği görülmüştür. Ayrıca kentin Hellenistik, Roma ve Bizans dönemi eserleri de çağdaşı örneklerle benzerlik içindedir. Dönem heykeltraşlarının ünlü eserlerinin kopya ve varyantları kentte saptanmıştır. Dönemin moda diyebileceğimiz özellikteki eserlerinin de örnekleri tespit edilmiştir. Bunun yanında Tlos kenti için ünik veya kent yorumu olarak adlandırabileceğimiz anlatımlara da rastlanmıştır. Plastik eserlerle birlikte kentteki heykel kaideleri de tez içerisinde çalışılmıştır. Kaidelerin geneli bronz heykellere ait olduğu anlaşılmıştır. Az sayıdaki bronz esere karşı sayısal açıdan zengin eser yoğunluğundan bahsedilebilir. Tespit edilen heykeltraşlık eserlerin dışında heykel kaideleri de kentin plastik sanatı hakkında sayısal veri sunmaktadır. Tlos (ve yakın çevresinde) bulunmuş heykeltraşlık eserlerinin değerlendirilmesinde öne çıkan bir diğer önemli konu ise malzeme, atölye ve üretimdir. Bu tez kapsamında değerlendirilen eserler dikkate alındığında kent için yerel malzeme ve yerel işçiliğin her dönem için de bahsetmek doğru olacaktır. Bunun yanında ihtiyaç dahilinde ithal malzeme tedariki yapıldığı mermer analizi sonucunda doğrulanmıştır. Ayrıca yabancı heykeltraşların kente gelip çalıştığı arkeolojik ve epigrafik belgelerle kanıtlanmıştır. Zengin bir heykeltraşlık geçmişi olan kentin Roma Dönemi'nde de üretim içinde olması gerektiği düşünülmelidir. Tlos Antik Kenti'nin heykeltraşlık eserlerinin bir bütün halinde değerlendirilmesi bölge plastiğinin sorunlarının irdelenmesi adına da önemli bir çalışma olmuştur. Katalog içerisinde yer alan eserlerle bölgenin Klasik Dönemi için yeni veriler sunulmuştur. Hellenistik, Roma ve Bizans Dönemi eserleri ise bölgedeki heykeltraşlık faaliyetlerine yeni bakış açılarıyla bakılması gerektiğini göstermiştir. Ayrıca kentin Klasik Dönem harici eserlerinin de tez kapsamında olması ileride yapılacak çalışmalara önemli bir kaynak oluşturacaktır. Anahtar Kelimeler: Lykia, Tlos, Heykel, Kabartma, Malzeme