Toklularda iki farklı protein ve kaba yem kaynağının besi performansı, ham besin maddelerinin sindirilme derecesi ve ruminal fermentasyon üzerine etkisi

Bu araştırmada, kum ot olarak kullanılan arpa-fîğ hasılının, balyalama zamanına göre (ö.00-^.00 saatleri arasında 3 'er saatlik dilimlerde) ham besin madde bileşimlerindeki farklılıkları ve kuzularda iki farklı protein kaynağı (soya fasulyesi küspesi ve pamuk tohumu küspesi) ile kaba yem kaynağının (saman ve arpa-fîğ hasılı) besi performansı, ham besin maddelerinin sindirilme derecesi ve ruminal fenmantasyon üzerine etkisi incelenmiştir. Denemede, ortalama 20 kg canlı ağırlıkta 4 aylık yaşta 28 baş Akkaraman kuzu kullanılmıştır. Araştırma 2x2 faktöriyel deneme düzeninde yürütülmüştür. Araştırma rasyonlan enerji ve ham besin madde düzeyleri birbirine eşit olacak biçimde NRC standartlarına uygun olarak hazırlanmıştır. Araştırma gruplarını ise, rasyonlara giren protein ve kaba yem kaynaklan belirlemiştir. Buna göre bileşiminde soya fasulyesi küspesi bulunan I.grubu, pamuk tohumu küspesi bulunan EL grubu, saman bulunan IH. grubu, arpa-fîğ hasılı bulunan IV. grubu oluşturmuştur. NRC standartlarına göre hayvanların ihtiyacı değiştiğinden araştırmanın 0-56. Günler arasında verilen rasyonlann bileşimi (I. Dönem) 56 - 112. günler arasında verilen rasyonlar da ihtiyaca uygun olarak değiştirilmiştir (EL Dönem). Balyalama zamanı en fazla ham protein ve ham selüloz düzeyini etkilemiştir (PO.05). Nitekim saat 06.00 -09. °° arasında en yüksek HP ve en düşük HS düzeyi tespit edilmiştir. İlerleyen saatlerde ise hasılın HP oram düşerken, HS oram yükselmiştir. Toplam yem kuru madde tüketimi, gruplarda sırasıyla 1762.58, 1820.23, 1655.49, 1937.30 g KM olarak tespit edilmiştir. En yüksek yem tüketimi arpa-fiğ hasıllı grupta saptanmıştır. Gruplarda canlı ağırlık artışları sırasıyla, 259.57, 233.74, 240.75, 252.55 g/gün olarak bulunmuştur. Bu çalışmada günlük canlı ağırlık artışına soya fasulyesi küspesi ve arpa- fiğ hasılının etkisi istatistiksel olarak önemli olduğu ortaya konmuştur (PO.05). Ancak, yemden yararlanma açısından aynı etki devam etmemiştir. Kuru madde, ham protein, ham selüloz ve azotsuz öz maddenin sindirilme derecesi rasyona soya fasulyesi küspesi ilave edilmesi ile yükselmiştir (PO.05). Organik madde, ADF ve NDF'nin sindirilme derecesi özellikle araştırmanın ikinci döneminde rasyona katılan soya fasulyesi küspesi ve arpa- fiğ hasılının katılmasıyla yükselmiştir (PO.05).53 Rumen sıvısının pH değerleri gruplar arasında önemli bir fark göstermemiştir. Araştırmanın birinci döneminde rumen sıvısındaki amonyak değeri rasyona soya fasulyesi küspesi ve arpa-fîğ hasılı katılınca önemli düzeyde artarken, II. Dönemde ise soya fasulyesi küspesinin yükselttiği saptanmıştır. Başlangıç rasyonlannda rumen sıvısındaki toplam uçucu yağ asidi konsantrasyonu rasyona SFK ve arpa-fiğ hasılı katılmasıyla önemli düzeyde değişmemiştir, n. dönem rasyonlannda yemlemeden dört saat sonra alınan örneklerde söz konusu yemlerin katılmasıyla toplam uçucu yağ asidi konsantrasyonu önemli düzeyde yükselmiştir (PO.01).