Toplum boyutunun kurucu dizilimi üzerindeki etkisi: Gelişmekte olan işaret dilleri ile yerleşik işaret dillerinin karşılaştırılması

Bu çalışma, yerleşik işaret dilleri (TID ve LIBRAS) ve gelişmekte olan işaret dilleri (CTSL ve CENA) arasındaki farkı inceleyerek toplum büyüklüğünün kurucu dizilimi [kurucu=öğe, İng. constituent] üzerindeki etkisini araştırmaktadır. İlgili alanyazın incelendiğinde, büyük toplumlarda ortaya çıkan dillerin tekdüze bir yapıya sahip olma eğilimlerinin daha fazla olduğu, küçük ve dışarıya kapalı toplumlarda ortaya çıkan dillerin ise kurucu dizilimi açısından daha büyük çeşitlilik göstererek tekdüzelikten uzak bir yapıya sahip oldukları görülmektedir. Veriler, 30 kısa videodan oluşan ve geçişsiz, geçişli (çift taraflı veya tek yönlü durumlar) ve çift geçişli yapıları içeren bir betimleme deneyi ile toplanmıştır. Toplum büyüklüğü ile kurucu dizilimi arasında kayda değer ilişkiler bulunmuş olup, yerleşik işaret dillerinin geçişsiz ve çift geçili yapılarında ve tek yönlü durumlara sahip geçişli yapılarında daha tekdüze bir kurucu dizilimi sunduğu, çift taraflı durumlar için belirli bir ilişki tespit edilmediği ortaya çıkmıştır. Çalışma, daha büyük toplumlardan gelen dillerin olayları tanımlamak için yaygın olarak kullanılan kurucu dizilimlerine güvendiğini, buna karşılık daha küçük topluluklardan gelen dillerin daha yaygın olmayan kurucu dizilmleri ürettiğini göstererek mevcut alanyazına katkıda bulunmaktadır. Bu araştırma, farklı gelişim aşamalarındaki işaret dilleri ve kurucu dizilimi tercihleri arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarma açısından dikkate değer bir öneme sahiptir ve dilin meydana gelme ve evrim aşamalarını vurgulamaktadır.