Toplumcu ve halkçı bir yerel yönetim deneyimi: Hozat Belediyesi (2004-2014)

Yerel yönetimler birçok grift ilişki, olgu ve mekanizmaların etkilediği ve dönüştürdüğü bir siyasal yapıdır. Batı Avrupa'da kapitalizmin egemen olduğu süreçte modern-ulus devletin bir siyasal örgütlenme aracı olarak kurgulanmış; merkezi devletlerin yerelde ikamesinin araçları olarak işlev görmüşlerdir. Modern-ulus devletler yerel yönetimleri siyasal ihtiyaçlar yönünden yeniden üretmişlerdir. Yerelin sisteme eklemlenmesi ve yerel gerilimlerin sistem tarafından absorbe edilmesinin birer araçları olarak yerel yönetimlerin işlevleri çeşitlenmiştir. Bu nedenle yerel yönetim tartışmaları modern ulus devletlerin geçirdiği yapısal dönüşümlerle ilgilidir. 20. yüzyılın son çeyreğinden itibaren ise küreselleşme olarak tanımlanan dönemde ulusal ve uluslararası sermayenin dolaşımını ulusal sınırlara takılmadan sağlayabilecek şekilde çıkarılan yasalarla yerel yönetimler yapısal ve mali açıdan yeniden düzenlenmiştir. Yerel yönetimlerin görevi olan kamusal hizmetler metalaştırılarak, piyasa mekanizmalarına devredilmiştir. Alternatif belediyecilik, halkçı belediyecilik, sosyalist belediyecilik, toplumcu belediyecilik gibi yerel yönetim deneyimleri her iki dönemin kendi dinamikleri içerisinde bir ölçüde yaşam alanı bulabilmişlerdir ve bugün de örnekleri gelişmektedir. 1871 Paris Komünü, 19. yüzyılda İngiltere'de ortaya çıkan belediye sosyalizmi, SSCB'nin Sovyet (meclis) deneyimi; Zapatista Özerk Belediyeleri, 1979 Fatsa Belediyesi, 1973-1980 arası "Yeni Belediyecilik Hareketi", 1 Mayıs Mahallesi deneyimi, Marinaleda Belediyesi deneyimi, İzmir Gültepe Belediyesi deneyimi, İzmir Dikili Belediye Deneyimi, Porto Alegre Katılımcı Bütçe Uygulaması, Arjantin Mahalle Meclisleri vb. bunlar arasında sayılabilir. Dünyanın farklı bölgelerindeki bu örneklerin ortak yanı kamusallık adına alternatif yerel yönetim deneyimleri olmasıdır. Bu çalışmada Hozat Belediyesi deneyimi "toplumcu", "sosyalist", "halkçı" yerel yönetimlerin kavşak ve sınırlarında bir örnek olarak ele alınmaktadır. 2004-2014 arasında geçen on yıllık belediyecilik deneyimi ulusal ve uluslararası bütün deneyimlerle benzerlik ve özgünlükleri yönünden değerlendirilmektedir. Anahtar Kelimeler: Merkeziyetçilik, küreselleşme, yerel yönetim, alternatif belediyecilik, Hozat Belediyesi