The 1912 Galata Bridge as a site of collective memory

ÖZET TOPLUMSAL BELLEKTE BİR MEKAN: 1912 GALATA KÖPRÜSÜ Umut Şumnu İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Bölümü Yüksek Lisans Tez Yöneticisi: Dr. Nur Altınyıldız Ağustos 2002 Bu çalışma 1912 Galata Köprüsü'ne mekan ve bellek ilişkisi açısından bakmaktadır. Mekan ve hafızanın karşılıklı birbirlerini oluşturdukları göz önünde bulundurularak, bu tez önce bu iki kavramı genel olarak gösterir ve daha sonra mekanın algılanması ve hatırlanması arasındaki ilişkiyi 1912 Galata Köprüsü'nün maddeselliğinde okumaya çalışır. Bu bağlamda 19. yüzyıldan günümüze kadar olan süreçte mekana yüklenen anlamlar değerlendirilmiş ve ortaya iki farklı mekan algılayış biçimi konulmuştur. Bunlardan görsel ve fiziksel özellikleri Öne çıkaran tip 'mekan' olarak terimlendirilmiş, bu mekan tipine göre deneyimsel algıyı daha ön planda tutan ve gündelik yaşamı, bedeni mekana daha fazla dahil edene de 'yer' denilmiştir. Bu çerçevede 1912 Galata Köprüsünün birleştirici (köprünün köprü olma niteliği) ve barındırma özellikleri kavramsal olarak ayrıştırıldığında, Köprü'nün bize bu iki farklı mekan algısını iki farklı katmanda okutmayı başardığı görülür. Galata Köprüsü'nün 'mekan olma' özelliğinin algılanması bakışla ilişkili olup, hatırlanması da bize ona dışarıdan bakma hazzını yaşatan imgelerle sağlanır. Diğer taraftan, Galata Köprüsü'nün 'yer olma' özelliğinin algılanması bedenin mekanı tecrübesiyle, hatırlanması da metinlerle ilişkilidir. Dolayısıyla toplumsal hafızadaki 'mekan' ve 'yer', maddesellik ve deneyim, bakış ve beden, imge ve metin arasındaki ilişki bize Galata Köprüsü aracılığı ile okutulmuş olur. Keywords: Köprü, Bellek, Toplumsal Bellek, Mekan, Yer, Bakış, Beden, İmge, Metin IV