Topraksız kültürde farklı mikoriza türleri ve besin çözeltisi dozlarının early cardinal üzüm çeşidinde verime ve kalite üzerine etkisi

Bu araştırma, topraksız kültür üzüm yetiştiriciliğinde verim ve kalite kayıpları olmadan kullanılan gübre miktarının azaltılması üzerine mikoriza mantarlarının etkisini belirlemek amacıyla planlanmıştır. Çalışmada, Zeolit:Kokopit (1:1, v/v) karışımından oluşan ortamda yetiştirilen Early Cardinal sofralık üzüm çeşidinde, dört farklı mikoriza uygulaması (Doğal, Glomus etunicatum, Glomus clarum ve kontrol) ile Hoagland besin çözeltisinin üç farklı dozu (%100, %85 ve %70) kullanılmıştır. En yüksek üzüm verimi ve salkım ağırlığı değerleri G. clarum (sırasıyla, 24.6 ton ha-1 ve 221.2 g) ve G. etunicatum (sırasıyla, 23.4 ton ha-1 ve 210.5 g) mikoriza türleri ile %70 (sırasıyla, 23.6 ton ha-1 ve 212.0 g) ve %85 (sırasıyla, 23.4 ton ha-1 ve 210.7 g) Hoagland besin çözeltisi dozlarında belirlenmiştir. Farklı mikoriza türlerinin SPAD indeksine etkisi tam çiçeklenme döneminde, yaprak sıcaklığına etkisi ise ben düşme döneminde önemli olmuş, en yüksek değerler G. etunicatum (sırasıyla, 34.13 ve 38.01 oC) uygulanmış asmalarda belirlenmiştir. Tam çiçeklenme döneminde alınan yaprak örneklerinde çinko ve magnezyum konsantrasyonunun G. clarum uygulamasında, diğer uygulamalardan daha yüksek seviyede olduğu belirlenmiştir. Ben düşme zamanında alınan yaprak örneklerinde ise Hoagland dozları arasında fosfor değerleri bakımından farklılık bulunmazken; potasyum, kalsiyum, mangan, bakır ve demir bakımından en yüksek değerler Doğal mikoriza uygulaması yapılan asmalardan sağlanmıştır. Kök infeksiyon yüzdesi, üç mikoriza türünde de kontrolden yüksek çıkmış ve en yüksek kök infeksiyon oranı %70 Hoagland besin çözeltisi uygulamasında saptanmıştır. Derim sonrasında incelenen rizosfer toprağında en yüksek mikoriza spor sayısı Doğal ve G. clarum türlerinde belirlenmiştir. Sonuçta; G. clarum ve G. etunicatum mikoriza uygulamaları ile Hoagland besin çözeltisi kullanımının %30 ve %15 oranında azaltılabileceği saptanmıştır.