Torakal vertebraların bilgisayarlı tomografi görüntüleri üzerinden ölçümleri ile cinsiyet tayini

Amaç: Adli tıbbın en önemli görevlerinden biri kimliğin tespitidir ve bütün işlemlere kimliklendirme ile başlanır. Kimliklendirmede temel basamaklardan biri biyolojik cinsiyetin tayinidir. Özellikle afetler, savaşlar, soykırımlar gibi toplu ölümlerde, parçalanmış, ileri derecede çürümüş veya iskelet haline gelmiş cesetlerin biyolojik cinsiyet tayininde kimliklendirme yöntemleri daha çok önem kazanmaktadır. Çalışmamızda; BT görüntülerinde torakal vertabralara yapılacak belirli morfometrik ölçümlerin analizi ile biyolojik cinsiyetin belirlenmesinde etkinliğinin araştırılması hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Manisa Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesi'nde 01.01.2013-31.12.2020 tarihleri arasında herhangi bir nedenle toraks bilgisayarlı tomografi çekimi yapılan hastalar arasından, 20-59 yaş aralığında her yaştan rastgele seçilen 6 erkek ve 6 kadın toplam 240 erkek ve 240 kadın olmak üzere 480 olgunun radyolojik görüntüleri üzerinden 12 torakal vertebrada ölçümler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen toplam 5760 vertebranın 17280 morfometrik ölçüm verisi Diskriminant Fonksiyon ve ROC Analizleri ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmamızda yapılan ölçüm ve analizler sonucunda tüm torakal vertebraların cvy, fvap ve fvt ölçümlerinde erkeklere ait ortalama değerlerin kadınlara göre anlamlı derecede yüksek olduğu görülmüştür (p<0,05). Yapılan ROC Analizi sonucunda kadınları en doğru sınıflayan parametrenin %95 ile 4. torakal vertebra korpusunun anterior yüksekliği, erkekleri en doğru sınıflayan parametrenin %85,4 ile 3. torakal vertebra korpusunun anterior yüksekliği olduğu görülmüştür. Diskriminant Fonksiyon Analizi sonucunda her bir torakal vertebra için cinsiyet tahmin fonksiyonu oluşturulmuş ve tahmin başarısı belirlenmiştir. Buna göre oluşturulan modellerle tek vertebradan yapılan analizlerde en yüksek 2. torakal vertebra %89,8, 3. torakal vertebra %87,1, 6.torakal vertebra %86,0 oranında cinsiyet tespitinde doğru sonuçlar vermiştir. Bütün torakal vertebralar değerlendirildiğinde diskriminant analiz ile elde edilen sonuçlara göre cvy1, fvt1, cvy2, cvy3, cvy6, cvy10 ve fvt12 parametreleri ile oluşturalan denklemin cinsiyet tahmin başarısı %92,3 olarak saptanmıştır. Yapılan ROC analizi sonucunda tek başına erkekleri en doğru sınıflayan vertebranın %85 ile T3, kadınları en doğru sınıflayan vertebranın ise %95 ile T4 olduğu saptanmıştır. Sonuç: Torakal Vertebralarda gerçekleştirilen ölçümlerin dimorfik özellik gösterdiği ve cinsiyet tayini açısından kullanılabilir olduğu görülmüştür. Çalışmamız literatüre bakıldığında tüm torakal vertebraların bu bağlamda kullanıldığı ilk çalışma olmuştur. Benzer konularda yapılan çalışmalarla farklı olarak çok daha fazla sayıda, daha fazla kemik üzerinde ölçümler yapılmasıyla veritabanı oluşturmak ve yeni çalışmalar için referans oluşturması açısından katkıda bulunulduğu kanısındayız. Elde ettiğimiz anlamlı sonuçların iskelet kalıntılarında cinsiyet tayini açısından hem bilgisayarlı tomografinin bu alanda daha yaygın kullanılmasının önemli olduğu hem de torakal vertebraların diğer kemiklere cinsiyet tayini açısından güvenilir bir alternatif olabileceği hususlarını ortaya koyduğu düşüncesindeyiz. Anahtar Kelimeler: Cinsiyet Tayini, Torakal Vertebra, Adli Tıp