Total diz protezi ameliyatı uygulanan hastalarda preoperatifeğitimin kinezyofobi üzerine etkisi: Randomize kontrollü bir çalışma

Araştırma, total diz protezi uygulanan hastalarda preoperatif dönemde verilen eğitimin kinezyofobi üzerine etkisini değerlendirmek amacıyla randomize kontrollü olarak gerçekleştirildi. Çalışmanın örneklemini güç analizi ile belirlenen 60 deney ve 60 kontrol grubu olmak üzere toplam 120 kişi oluşturdu. Çalışmada, deney grubundaki hastalara preoperatif dönemde görsel materyal destekli sözel eğitim verilirken, kontrol grubunda bulunan hastalara standart hastane protokolü uygulandı. Veriler, Tanıtıcı Özellikler Formu, STAI Durumluk ve Sürekli Kaygı Ölçeği, Kinezyofobi Nedenleri Ölçeği ve Görsel Analog Skala araçları kullanılarak, ilk karşılaşma, ameliyat sabahı, ameliyattan bir gün sonra, mobilizasyondan 24 saat sonra ve taburculuk sırası olmak üzere beş aşamada toplandı. Araştırma bulgularına göre, uygulama öncesi deney ve kontrol grubu arasında yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, anksiyete, kinezyofobi, ağrı düzeyi, önceki deneyimler gibi birçok tanıtıcı özellik açısından anlamlı bir fark görülmedi (p>0.05). Preoperatif kinezyofobi ile durumluk anksiyete düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı (r=0.109, p=0.235). Bunun yanı sıra, ameliyat sabahı deney grubu hastalarının anksiyete düzeylerinin kontrol grubu hastalarına oranla anlamlı şekilde daha düşük olduğu belirlendi (p<0.001). Ameliyat sonrası her iki grupta da kinezyofobi düzeylerinde preoperatif döneme kıyasla yükselme olduğu (p<0.001); ancak deney grubu hastalarının kinezyofobi düzeylerinin kontrol grubuna göre anlamlı şekilde daha düşük olduğu saptandı (p<0.001). Gruplar arasında bulantı varlığı ve düzeyi, kusma durumu ve sayısı, komplikasyon gelişme durumu ve beslenmeye başlama süresi açısından anlamlı bir fark görülmedi (p>0.05). Deney grubu hastalarının ameliyat sonrası dönemde kontrol grubu hastalarına göre daha erken yürümeye başladıkları (p=0.001), daha fazla adım attıkları (p=0.001) ve daha az nonopioid kullandıkları (p<0.001) görüldü. Sonuç olarak, preoperatif dönemde verilen eğitimin kinezyofobinin azalmasına ve postoperatif mobilizasyon bağlamında erken iyileşmeye katkı sağladığı görülmektedir. Bu doğrultuda, ameliyat sürecinde kinezyofobi yönetimine ilişkin eğitim programlarının bakım sürecine dahil edilmesini önerilmektedir. Anahtar Sözcükler: Diz protezi, Hemşirelik eğitimi, Kinezyofobi, Preoperatif bakım