Total diz protezi cerrahisi uygulanan hastalarda kinezyofobi düzeyini etkileyen faktörlerin belirlenmesi

Araştırma, total diz protezi cerrahisi uygulanan hastalarda kinezyofobi düzeyini etkileyen faktörlerin belirlenmesi amacı ile tanımlayıcı olarak gerçekleştirildi. Çalışmanın örneklemini 283 hasta oluşturdu. Araştırmanın verileri, Tanıtıcı Özellikler Formu, Kinezyofobi Nedenleri Ölçeği, Görsel Analog Skala ve Kinezyofobi Nedenleri Formu kullanılarak araştırmacı tarafından yüz yüze toplandı. Araştırmadan elde edilen veriler IBM SPSS Version 22.0 istatistik programı aracılığıyla analiz edildi. Katılımcıların %26.9'u 66-70 yaş arasında, %86.6'sı kadın, %32.9'u II. derece obez ve %51.6'sı ilköğretim mezunudur. Hastaların %62.2'sinin ek hastalığı bulunmakta, %89.4'ü fiziksel gereksinimlerinde bağımsız olup; %56.9'unun mevcut şikayetleri 1-5 yıl önce başlamıştır. Katılımcıların ameliyat sonrası anksiyete düzeyi ortalaması 39.72031.549'dur. Hastaların kinezyofobi toplam puan ortalaması 2.720±0.531, biyolojik alt boyut puan ortalaması 2.680±0.617 ve psikolojik alt boyut puan ortalaması 2.759±0.575 olarak saptandı. Kinezyofobinin başlıca nedenleri arasında ağrı korkusu (%89.0), düşme korkusu (%46.6) ve yorgunluk (%46.3) yer almaktadır. Beden kitle indeksi, eğitim durumu, ek hastalık varlığı, ameliyat öncesi fiziksel gereksinim, şikâyetlerin başlama süresi ve ameliyat sonrası anksiyete düzeyi kinezyofobi düzeyindeki değişimi açıklayan faktörlerdir. Kinezyofobiyi açıklayan nedenlerin çoklu regresyon analizi sonuçlarına göre modelde yer alan bağımsız değişkenler toplam kinezyofobi düzeyindeki değişimin %33.1'ini açıklamaktadır. Baş dönmesi, düşme korkusu ve enfeksiyon gelişme korkusunun kinezyofobi düzeyindeki artışı açıklayan faktörler olduğu saptandı. Araştırma bulguları, total diz protezi cerrahisi uygulanan hastalarda kinezyofobinin yalnızca fiziksel değil, aynı zamanda psikolojik faktörlerden de etkilendiğini göstermektdir. Bu doğrultuda kinezyofobi yönetiminde hastaların ihtiyaçları doğrultusunda multidisipliner ve bireyselleştirilmiş rehabilitasyon yaklaşımlarının geliştirilmesi gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Cerrahi hemşireliği, Hareket korkusu, Kinezyofobi, Osteoartrit, Total diz protezi