Total kalça protezi uygulanan hastalarda basınç yarası riskinin değerlendirilmesi

Amaç: Araştırma; total kalça protezi (TKP) uygulanan hastalarda basınç yarası riskinin değerlendirilmesi amacıyla yapıldı. Gereç ve Yöntem: Araştırma ileriye dönük izlem çalışmasıdır. Çalışmaya TKP ameliyatı yapılan 126 hasta alındı. Hastalar ameliyat pozisyonuna göre (supine, lateral) ikiye ayrıldı. Veriler, yüz yüze görüşme yöntemi ile kişisel bilgi formu, Braden Skalası, 3S Ameliyathane Basınç Yarası Değerlendirme Ölçeği, Cerrahi Pozisyonlara Bağlı Olarak Gelişen Yaralanmalar İçin Risk Değerlendirme Ölçeği, Uluslararası NPUAP-EPUAP Basınç Ülseri Sınıflandırma Sistemi ve Ameliyat Sonrası Basınç Yarası Gözlem Formu ile toplandı. Veriler tanımlayıcı istatistikler ve tek değişkenli analizler ile değerlendirildi. Bulgular: Araştırmada total kalça protezi yapılan hastaların %11,9'unda basınç yarası geliştiği saptandı. Lateral pozisyonda ameliyat yapıların hastaların %15,9'unda, supine pozisyondakilerin %7,9'unda basınç yarası geliştiği ancak gruplar arasında istatistiksel olarak anlamı fark belirlenmedi (p>0,05). Araştırma kapsamına alınan hastaların basınç yarası gelişme durumu ile sosyodemografik özellikler ve basınç yarasını etkileyen risk faktörleri arasında istatistiksel olarak anlamı fark bulunmadı (p>0,05). Hastaların ameliyat sonrası mobilize edilme süresi ile basınç yarası gelişimi arasında istatistiksel olarak anlamı fark saptandı (p<0,05). Sonuçlar: Araştırma sonucunda total kalça protezi yapılan hastaların %11,9'unda basınç yarası geliştiği ve ameliyat sırasındaki pozisyonun basınç yarası gelişiminde etkili olmadığı ancak ameliyat sonrası mobilizasyon süresinin etkili olduğu belirlendi. Anahtar Kelimeler: Basınç yarası, total kalça protezi, ameliyat, pozisyon