Total larenjektomili bireylerin yaşam kalite düzeylerinin incelenmesi

Total larenjektomi (TL) tüm larengeal yapıların ve üst trakeanın bir bölümünün cerrahi olarak alınmasını içeren bir ameliyat olarak tanımlanmaktadır. TL'li bireyler için başarılı ses restorasyonu üç şekilde gerçekleşmektedir: Özofageal konuşma (ÖK), elektrolarinks ve trakeoözofageal konuşma (TK). TL ameliyatı sonrasında bireylerin "yeni" seslerine alışma süreçleri zaman alabilmektedir. İletişim becerilerine ek olarak TL'li bireyler farklı alanlarda birtakım sorunlar yaşabilmektedir. Bu sorunları ne şiddette yaşadıklarını incelemek için araştırmacılar TL'li bireylerin yaşam kalitesi (YK) düzeylerini değerlendirmek üzere birtakım ölçüm araçları kullanmaktadır. Bu çalışmada literatürde yaygın olarak kullanılan ve YK düzeylerini inceleyen iki araç (TR-SECEL ile TR-UW-QOL) 39 TL'li bireye uygulanmıştır. Demografik (yaş ve eğitim), alerengeal iletişim aracı (ÖK ve TK) ve TL sonrası geçen süre değişkenlerine göre TR-SECEL ve TR-UW-QOL puanları karşılaştırılmıştır. TR-SECEL puan ortalamaları değerlendirildiğinde yaş ve eğitim grupları arasında anlamlı farklılık olmadığını, alerengeal iletişim aracı açısından Genel alt alan puan ortalamalarının TK kullanan bireylerde anlamlı olarak daha yüksek gözlendiğini, TL sonrası geçen süre açısından farklı üç grup arasında TR-SECEL puanlarının farklılaşmadığını, yaş değişkeni ile Genel alt alan puan ortalamaları arasında pozitif ve orta düzey bir ilişki olduğunu göstermiştir. TR-UW-QOL puan ortalamaları incelendiğinde, yaş gruplarında 60 yaş ve üzerindeki katılımcıların Moral maddesine ait puan ortalamalarının diğer yaş grubundan anlamlı olarak daha yüksek olduğunu, eğitim gruplarında 9 yıl ve üzeri eğitim alan katılımcıların Endişe maddesine ait puan ortalamalarının diğer eğitim grubundan anlamlı olarak daha yüksek olduğunu, alerengeal iletişim aracı açısından Görünüş ve Omuz maddelerine ait puan ortalamalarının sırasıyla TK ve ÖK kullanan katılımcılar lehine yüksek gözlendiğini, TL sonrası geçen süre açısından Görünüş maddesinde TL sonrası 121 ay ve üzeri geçen katılımcılara ait puan ortalamalarının 8-63 ay aralığındaki katılımcılara ait değerlerden anlamlı olarak daha yüksek olduğunu ortaya koymuştur. Sonuç olarak, herhangi bir alerengeal iletişim aracının diğerinden daha öncelikli ya da avantajlı olduğunu ifade etmek çok mümkün görünmemektedir.