Tovuzçay barajı memba kesimi (Tovuz-Azerbaycan) plaserlerinin jeolojik ve jeokimyasal özellikleri

Bu çalışmada Azerbaycan'ın batısında Küçük Kafkasya bölgesinde yer alan Tovuzçay Baraj gölü memba kısmındaki Vahidli, Aşağı Öysüzlü ve Yukarı Öysüzlü köyleri arasında yer alan aşağı Tovuzçay nehir yatağındaki dere sedimanı ve plaserlerden derlenen numunelerin mineralojik, petrografik ve jeokimyasal analizleri yapılarak altın ve ağır element zenginleşmeleri araştırılmıştır. Tovuzçay plaser altın yatağı, Pakistan'dan, İran, Azerbaycan, Gürcistan ve Türkiye'ye kadar uzanan, dünyanın önemli altın ve bakır provenslerinden biri olan Tetis Tektonik Kuşağı'nın Küçük Kafkaslar bölgesinde yer almaktadır. Tozuv bölgesinde bulunan başlıca akarsular Kür Nehri'ne bağlanan Tovuz Nehri ve onun kollları olan Esrik Nehri ve Akınca Nehri ile doğu kesimdeki Zeyem Nehridir. Tovuzçay civarında Orta Jura'dan günümüze kadar oluşan sedimanter ve magmatik kayaçlar yüzeylemektedir. Yörede temeli oluşturan Orta Jura (Bajosiyen) yaşlı Arıkdam volkanitleri, Vahidli riyolitleri ve Asrikçay piroklastikleri ile örtülmektedir. Bu birimler Üst Jura – Kretase yaşlı Gosha Granitoyidi tarafından kesilmekte ve tüm birilmler Kuvaterner-Holosen yaşlı alüvyal malzeme ile uyumsuz olarak örtülmektedir. Tovuzçay Barajı Memba Kesiminden alınan plaser numunelerinde yapılan XRD çalışmaları ile bölgede belirlenen birincil cevher mineralleri hematit, manyetit, kalkopirit ve pirit oluşumlarıdır. Tovuzçay plaserlerinin cevherleşmesinde gang mineralleri ise yaygınlık sırasına göre kalsit, kuvars, barit, kaolen ve albittir. Kimyasal analizi yapılan plaser numunelerinin Au değerleri incelendiğinde 4 numunede 0.00-0.125 mm (2 adet) 0.125 -0.250 mm (2 adet) 2 ppm üzerinde Au değerleri belirlenmiştir.