Tıpta uzmanlık eğitimi alan hekimlerin probiyotikler ile ilgili bilgi düzeyleri ve tutumları

Probiyotikler, yeterli miktarlarda uygulandıklarında konakçıya bir sağlık yararı sağlayan canlı mikroorganizmalardır. Son zamanlarda probiyotiklere duyulan ilgi artmış ve bunun sonucu olarak yapılan çalışmalarda probiyotiklerin çeşitli hastalıkların tedavisi ve önlenmesinde faydalı olduğu ortaya konmuştur. Probiyotiklerden olabildiğince faydalanmanın en önemli yollarından biri, hekimlerin bu konudaki bilgi düzeylerini sorgulayıp, bu konu hakkında farkındalık oluşturmaktır. Bu tez çalışmasında; Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde uzmanlık eğitimi almakta olan araştırma görevlilerinin probiyotikler ile ilgili bilgi düzeyleri ve tutumlarının incelenerek, probiyotikler hakkındaki bilgi düzeyi ile hastalara önerme ve kendi kullanımları arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışma literatür taranarak oluşturulan anket yöntemiyle ve onamları alınarak uygulanmıştır. Anket başlıca 4 bölümden ve 26 sorudan oluşmaktadır. 4 bölümde sırasıyla genel sosyodemografik bilgiler; probiyotik besinler ile ilgili tanımlama soruları; probiyotik tüketimi ile hastalara tavsiye etme ile ilgili sorular; probiyotikler ile ilgili bilgi düzeyine yönelik sorular bulunmaktadır. Çalışmamıza 247 hekim (tüm hekimlerin %49,6'sı) katıldı. Katılanların %44,1'i (n:109) erkek, %55,9'u (n:138) kadındı. Probiyotikler ile ilgili bilgilerinin yeterliliği sorulduğunda hekimlerin (n:102) yarıya yakın bir kısmı (%41,3) yeterli bulmadığını belirtti. Probiyotik kelimesinin tanımını bilme ile hastalara probiyotik içeren besin önerme arasında anlamlı ilişki saptanmıştır (p=0,029). Probiyotikler hakkındaki bilgisini yeterli bulan hekimler, daha yüksek oranda probiyotik tüketmekte (p=0,004), hastalarına probiyotik içeren besin (p<0,001) ve medikal ürün (p=0,012) önermektedir. Hastalarına daha sıklıkla probiyotik besin ve medikal ürün öneren hekimler yine daha sıklıkla antibiyoterapi ile birlikte probiyotik içeren ürün reçete etmektedir (p<0,001). Sonuç olarak, hekimlerin probiyotiklerle ilgili bilgileri olsa da hastalarına probiyotik içeren medikal ürün reçete etme veya tavsiye etme konusunda çekimser davrandıkları saptanmıştır. Özellikle antibiyoterapi ile birlikte probiyotik önerme konusunda kesin bir literatür bilgisi olmamasının da etkisiyle reçete etme oranları düşüktür. Probiyotiklerle ilgili daha spesifik bilgiler sunulduğunda, hekimlerin yeteri kadar fikir sahibi olmadığı görüldü. Probiyotiklerin klinik kullanımının uygun şekilde sağlanması için hekimlere belli aralıklarla güncel eğitimler düzenlenebilir. Anahtar kelimeler: Probiyotikler, mikrobiyota, bilgi düzeyi, tutum