TR83 illerindeki spor lisesi öğrencilerinin egzersiz bağımlılık düzeylerinin belirlenmesi

Yapılan bu çalışmada TR83 İllerindeki spor liselerinde okuyan öğrencilerin egzersiz bağımlılık düzeylerinin belirlenerek ayrıntılı bir şekilde değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Araştırma grubunu Amasya, Çorum, Samsun ve Tokat spor liselerinde okuyan 366 erkek ve 214 kadın olmak üzere toplam 580 öğrenci oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında kişisel bilgi formu ve Tekkurşun-Demir, Hazar ve Cicioğlu (2018) tarafından geliştirilmiş olan Egzersiz Bağımlılık Ölçeği kullanılmıştır. Ölçek Aşırı Odaklanma ve Duygu Değişimi (AODD), Bireysel-Sosyal İhtiyaçların Ertelenmesi ve Çatışma (BSİEÇ) Tolerans Gelişimi ve Tutku (TGT) olmak üzere üç alt boyuttan oluşmaktadır. Araştırmaya katılan öğrencilerin ölçek maddelerine verdikleri yanıtların iç tutarlılıkları Cronbach Alfa testi ile belirlendi, orta ve yüksek seviyede güvenilir olduğu (0,70 ve üzeri) tespit edilmiştir. Verilerin Shapiro-Wilk testi ile normallik varsayımı yapılarak normal dağıldığı (p>0,05) gözlendi. İstatistiki olarak veriler; cinsiyet değişkenine göre farklılık gösterip göstermediği student t testi ile belirlendi; aile gelir durumu, sınıf düzeyi, okuduğu okul, spor branşı ve spor yaptığı yıl değişkenlerine göre farklılık gösterip göstermediği ise Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA)/Tukey testi ile belirlendi. İstatistiki değerlendirme sonucunda, öğrencilerin egzersiz bağımlılık düzeyleri ortalamasının 56,74 olduğu ve öğrencilerin bağımlı grupta yer aldıkları belirlendi. Alt boyut puan ortalamaları değerlendirildiğinde ise; AODD alt boyutta ortalaması 25,33 puan bulunmuş olup katılımcıların ağırlıkla aşırı odaklanma ve duygu değişimine sahip oldukları, BSIEC alt boyutta ortalaması 17,90 puan bulunmuş ve öğrencilerin ağırlıkla bireysel ve sosyal ihtiyaçlarını erteledikleri ve kendileriyle çatışma içerisinde oldukları, TGT alt boyutta ortalama 13,50 puan bulunmuş ve araştırma grubunun ağırlıklı olarak tolerasyonunun geliştiği ve egzersiz yapmaya daha fazla istekli olduğu belirlendi. Ayrıca katılımcıların cinsiyet, aile gelir durumu, sınıf düzeyi, okuduğu okul ve spor branşı değişkenleri ile egzersiz bağımlılığı ölçeği ve alt boyutlar arasındaki düzey incelendiğinde herhangi bir anlamlı farklılık olmadığı tespit edilirken (p>0,05); öğrencilerin spor yaptığı yıl ile egzersiz bağımlılığı ölçeği ve alt boyutlar arasında anlamlı bir farklılık olduğu (P<0,01) gözlemlendi. Sonuç olarak öğrencilerin egzersiz bağımlısı oldukları ve spor yılı değişkeni dışındaki değişkenlerin egzersiz bağımlılığını etkilemediği ifade edilebilir.