TRA2 Bölgesi açısından bölgesel/yerel kalkınma: Mevcut durum analizi, sorunlar ve çözüm için öneriler

Kalkınma, sadece ekonomik büyümeyi içermeyip bireyin ve toplumun sosyal alanlarında yaşam standartlarının yükseltilmesi olgusunu da ihtiva eder. Bir ülkenin kalkınmışlık seviyesini anlamanın en pratik yolu, o ülke insanlarının gelir düzeyi, yönetim biçimi ve sosyal yaşam kalitesinin gözlenmesinden geçmektedir. Bölgesel kalkınma kavramı, İkinci Dünya Savaşı sonrasından 1980'e kadar olan süreç içinde, dünya ekonomisinden kopma ve genellikle tek bir bölgesel gruba üye olma yönünde gelişme göstermiş ve bu dönem "Eski Bölgeselleşme" olarak adlandırılmıştır. 1980'lerin sonundan itibaren ise dünya ekonomisi ile entegrasyon ve birden fazla bölgesel gruba üye olmanın yanı sıra kalkınmanın yerelden başlaması gerektiği anlayışı hakimiyet kazanmıştır. Günümüzde ise bu kavram "Yeni Bölgeselleşme" paradigması olarak uygulanagelmektedir. Gelişmiş ülkelerde bölgesel kalkınma, ulusal kalkınmaya ivme kazandıran itici bir güç olmuştur. Bu bağlamda gelişmiş kapitalist ülkelerde olduğu gibi kalkınmanın gelişmekte olan ve azgelişmiş ülkelerde de yerelden başlaması önem arz etmektedir. Geleneksel Kalkınma Politikaları, kalkınmanın fiziki sermaye birikimi ile olabileceği üzerine odaklanmıştır. Yeni Kalkınma Politikaları ise, kalkınmanın sadece fiziki sermaye birikimine değil aynı zamanda beşeri sermaye birikimine de dayalı olduğunu ortaya koymaktadır. Sosyal sermaye kavramının tanımlanmasıyla, bölgesel kalkınmanın bir kurumsal kapasite sorunu olduğu ortaya konulmuştur. Rekabet üzerine kurulu küresel ekonomik düzen bölgesel kırılganlıkları artırmıştır. Son dönemde yaşanan ekonomik krizlerin yarattığı sorunlar tüm yerel ekonomileri etkilemiştir. İşsizlik oranlarındaki artış, gelir dağılımındaki bozulmalar eşitsizlikleri artırıcı bir etki yapmaktadır. İncelemekte olduğumuz TRA2 Bölgesi'nin (Ağrı, Ardahan, Iğdır, Kars), gelişmişlik yönüyle bakıldığında bahsettiğimiz olumsuzlukları fazlasıyla içerdiği görülmektedir. Bu sebeple, karşılaşılan olumsuzlukları, potansiyelleri ve darboğazları ortaya koyan bir envanter çalışması yapılması gerekliliği hasıl olmaktadır. Kırsal sanayi ve tarıma dayalı sanayiye katkıda bulunması hedeflenen, bölgenin kalkınmasını amaçlayan bu çalışmanın ana temeli "Üretici Köy Kooperatif Birlikleri" olacaktır. Anahtar kelimeler: Bölgesel Kalkınma, Eski Bölgeselleşme, Yeni Bölgeselleşme, TRA2 Bölgesi, Üretici Köy Kooperatif Birlikleri.