Trafik kazası ile acil servise başvuran 18-65 yaş arası hastalardaki GKS (Glaskow Coma Scale), RTS (Revised Trauma Score) ve CRAMS (Circulation, Respiration, Abdomen, Motor and Speech) skorlarının taburculuk, hastaneye yatış ve mortalite üzerine etkisinin değerlendirilmesi

Trafik kazaları nedeniyle meydana gelen can kayıplarının azaltılması için bilimsel çalışmalar ve önlemlere gereksinim vardır. Biz bu çalışmamızda GKS, RTS ve CRAMS skorlarının hastane yatışı, taburculuk ve kısa-uzun dönem mortaliteyi öngörme güçlerini karşılaştırmayı amaçladık. Böylece trafik kazası nedeniyle acil servise başvuran hastaların hızlı değerlendirilmesi, yatış gerektirecek ve mortalite riski yüksek olan hasta grubunu daha hızlı tanımlayıp tedavi hizmetlerine daha çabuk ulaşabilmeleri sağlanabilecektir. Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi acil servisine trafik kazası nedeniyle 18-65 yaş aralığındaki hastalar çalışmaya alınmıştır. Bu çalışmanın verileri hastaların kendilerinden veya yakınlarından onam alındıktan sonra prospektif olarak elde edilmiştir. Hastaların sistolik kan basıncı (mmHg), diastolik kan basıncı (mmHg), ortalama arteryel kan basıncı (mmHg), nabız hızı (atım/dk), satürasyon (%), solunum hızı (/dk), GKS, RTS ve CRAMS skorları ile acil serviste konsülte edilen bölümler kaydedilmiştir. Hastalarımızın %65,9'la çoğumluğu erkek hastalardan oluşmakta ve %49,3'ü 18-30 yaş grubundaydı. Hastalarda en fazla ekstremite travmaları olup bunu kafa ve toraks travmaları izlemekteydi. Hastalar en çok ortopedi bölümüne danışılmış bunu beyin cerrahi ve göğüs cerrahi bölümleri takip etmiştir. Hastaların acil serviste %1'i ölmüş, %76'sı taburcu edilmiş, %15,6'sının hastaneye yatışı yapılmıştır. Hastalarımızın 30 günlük mortalitesi %2,7 olarak bulunmuştur. AİTK geçiren hastalarda PAN-BT, ADTK geçiren hastalarda X-RAY görüntüleme daha fazla yapılmıştır. AİTK geçiren hastaların acil serviste ve 30 günlük mortalite oranları ADTK geçiren hastalara kıyasla istatistiksel açıdan anlamlı derecede yüksek saptanmıştır. Kafa, toraks ve batın yaralanması olan hastaların mortalite oranları istatistiksel açıdan anlamlı şekilde yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,050). Yüksek enerjili travma geçiren hastalarda GKS, RTS ve CRAMS skorları düşük enerjili travma geçirenlere göre daha düşük bulunmuştur. AİTK geçiren hastaların mortalite oranı ADTK geçiren hastalara göre yüksek olup, bu mortalite oranını tespit etme konusunda CRAMS skoru GKS ve RTS skorlarına üstünlük sağlamıştır. Çalışmamıza göre CRAMS skoru travmalı hastalarda acil serviste ve 30 günlük mortaliteyi öngörme konusunda GKS ve RTS skorlarına göre daha yüksek duyarlılık göstermiştir. Travma hastalarının taburculuk, hastaneye yatış ve mortalitesi üzerine travma skorlarının etkisini araştırmak için daha fazla hasta sayısıyla çalışmalar yapılması gerektiğini düşünüyoruz. Anahtar Kelimeler: Araç içi Trafik kazası, Araç dışı Trafik kazası, GKS, RTS, CRAMS, Acil servis