Trafik koşulları ile araç rotalama problemi

Araç rotalama problemi (ARP), belirli bir talebi minimum maliyet ile başlangıç ve bitiş noktası depo olan rota boyunca müşterilere ulaştırmayı amaçlar. Temel bir araç rotalama problemi, kapasiteleri belirli araçlar ile tüm müşterilerin memnuniyetini sağlayan, minimum taşıma maliyetli rotaların oluşturulması için kullanılır. Müşteri memnuniyetini sağlayabilmek için taşımanın doğru miktarda ve istenilen zamanda yapılması önemlidir. Bu durum malzeme taşınmasında ve ürün dağıtımında doğru rotanın seçilmesinin önemini arttırmaktadır. Araç rotalama problemi NP-zor bir problemdir. Bu nedenle, matematiksel çözüm yöntemleri ile kabul edilebilir sürelerde sadece küçük boyutlu problemlerin çözümü yapılabilmektedir. Müşteri ve araç sayısı, kapasite ve zaman kısıtları arttıkça problemin çözümü zorlaşmaktadır. Araştırmada gerçek hayat koşullarına uygun bir araç rotalama problemi ele alınmıştır. Rotanın en iyi şekilde oluşturulabilmesi için de kat edilen toplam mesafe dışında, müşteri memnuniyeti bağlamında zamanın da dikkate alınması gerekmektedir. Seçilen rota üzerindeki araç trafiği, rota üzerinde harcanan zamanı etkileyeceğinden, rota belirlenmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Dolayısıyla, bu çalışmada araç rotalama probleminin çözümünde alternatif yollar üzerindeki trafik koşulları da dikkate alınmış olup, bu çalışma ile pratik hayata ve literatüre katkı yapılması hedeflenmiştir. Problemin formülasyonu ve çözümü için öncelikle literatür araştırması yapılmıştır. Literatür araştırmasını takiben, belirlenen araç rotalama probleminin tamsayılı doğrusal programlama ile matematiksel formülasyonu oluşturulmuştur ve Genetik Algoritma, Lin-Kernighan Algoritması ve 2-opt algoritmasının birleşiminden oluşan metasezgisel bir metot geliştirilmiştir.