TRAMO/SEATS yöntemi ile imalat sanayi üretim endeksinin modellenmesi: Doğrudan ve dolaylı yaklaşımların karşılaştırılması

Zaman serileri, yıldan yıla tekrarlanan ve yılın bazı dönemlerinde ortaya çıkan periyodik nitelikte mevsimsel hareketler göstermektedirler. Bu mevsimsel hareketler, ekonomik zaman serilerinin özelliklerini gizlemekte ve doğru bir analiz yapılmasını engellemektedir. Bu nedenle ekonomik zaman serileri bu hareketlerden arındırılmaktadır. Zaman serilerinin mevsimsel hareketlerden arındırılması için en uygun modelleme yönteminin seçimi son derece önemlidir. Model bazlı TRAMO/SEATS mevsimsel düzeltme yönteminin kullanımı son yıllarda giderek artmaktadır. Bu çalışmada, TRAMO/SEATS yöntemi, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından üretilen İmalat Sanayi Üretim Endeksi ve 24 alt sektörüne uygulanmıştır. Serilerin mevsimsel yapısını ortaya koyan en uygun modeller bu yöteme göre belirlenmeye çalışılmıştır. Daha sonra, toplam seriler için mevsimsel düzeltme yaklaşımı olarak kullanılan doğrudan ve dolaylı yaklaşımlar İmalat Sanayi Üretim Endeksine uygulanmıştır ve hangi yaklaşımın daha uygun olduğu incelenmiştir.