Soğuk Savaş sonrası küresel risklerin dönüşümü: İklim riskinin artışı ve Avrupa Birliği'nin küresel iklim yönetişimindeki rolü

Bu tez, Soğuk Savaş'ın bitiminden günümüze iklim değişikliğinin çevresel bir sorun olmaktan çıkarak sistemik bir küresel risk haline dönüşümünü ve Avrupa Birliği'nin bu riski yönetmedeki rolünü incelemektedir. Risk toplumu perspektifi ve küresel yönetişim literatürüne dayanan çalışmada, 1990–2024 yılları arasında yayımlanan başlıca uluslararası risk değerlendirme raporlarının NVivo 15 programı kullanarak nitel içerik analizi ile AB'nin temel iklim politikalarının karşılaştırmalı doküman incelemesi bir arada kullanılmıştır. Kodlama yöntemiyle yapılan analiz, iklim değişikliğinin son otuz yılda küresel risk söyleminde ikincil önemde bir çevre sorunu olmaktan çıkıp merkezi bir tehdit konumuna yükseldiğini ortaya koymaktadır. Buna paralel olarak çalışma, AB'nin çok düzeyli iklim yönetişimini, Avrupa Yeşil Mutabakatı, Emisyon Ticaret Sistemi gibi öncü politikaların yanında ve uluslararası iklim diplomasisindeki etkinliği bağlamında değerlendirmektedir. Bulgular, iklim değişikliğinin acil ve sınır aşan bir tehdit olarak yeniden kavramsallaştırılmasıyla AB'nin kendini küresel bir iklim lideri olarak konumlandırdığını göstermektedir. AB, liderlik, dayanıklılık ve iklim adaleti söylemleri etrafında şekillenen iddialı politikaları hayata geçirerek artan risk algısına uyum sağlamıştır. Ancak bulgular, söylem ile uygulama arasında belirgin bir boşluğa da işaret etmektedir: AB girişimleri, küresel iklim riskleriyle mücadele konusundaki uluslararası mutabakata büyük ölçüde uygun olsa da pratik kısıtlar ve daha geniş uluslararası iş birliği gerekliliği bu politikaların etkinliğini sınırlamaktadır. Bu çalışma, risk analizini iklim yönetişimi değerlendirmesiyle birleştirerek AB'nin küresel iklim risklerinin yönetimindeki önemli fakat sınırlı rolünü ortaya koymaktadır.