Çeviribilim ve yeniden çevrimler: Shameless (ABD) dizisinin Türkçe yeniden çevrimindeki kültüre özgü ögelerin çevirisi üzerine bir vaka çalışması

Çalışma alanı bakımından düşünüldüğünde, çeviri disiplinlerarası çalışmaya oldukça müsaittir. Bu disiplinlerarası alanlardan biri de genelde medya çalışmaları ve uyarlama çalışmaları, özelde ise yeniden çevrimlerdir. Yeniden çevrimler, basit tabiriyle var olan bir yapımın yeniden üretilmesi, Méliès'in 1896 yılında çektiği Un partie de cartes isimli film ile sinema tarihinde yerini almıştır. Yeniden çevrimlerin çeviri çalışmaları alanına dahil olması ise daha sonra gerçekleşmiştir. Çok uzun bir zaman, yeniden çevrimler çeviri çalışmaları bağlamında ihmal edilmiştir. Bu durum, günümüz dünyasında medya organlarında yeniden çevrimlere bolca yer verildiği de göz önünde bulundurulunca, çeviri çalışmaları kapsamında büyük bir akademik eksikliğe neden olmuştur. Bu çalışmanın amacı, çeviri çalışmaları alanında ihmal edilmiş ve bu nedenle az sayıda çalışma olan yeniden çevrimleri çalışmak ve yeniden çevrimlerde kültüre özgü ögelerin çevirisinin nasıl gerçekleştiğini incelemektir. Bunun için ABD yapımı bir televizyon dizisi olan Shameless ve onun Türkçe yeniden çevrimi olan Bizim Hikaye dizisi incelenmiştir. Kaynak ve erek dizideki kültüre özgü ögeler tespit edilmiş ve Pedersen'in (2005) çeviri stratejisi modeline göre incelenmiştir. Bu incelemeler sonucunda yeniden çevrimlerin kendine has özellikleri ile ilişkili olarak, çevirmenlerin kültüre özgü ögelerin çevirisinde karşılaştığı zorluklarda ağırlıklı olarak erek metne yakın çeviri stratejilerini tercih ettiği, çevirinin erek kültürün sosyo-kültürel özelliklerinden fazlasıyla etkilendiği, özellikle belli alt başlıkların çevirisinde belli çeviri stratejilerinin ön plana çıktığı tespit edilmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda, hemen hemen tüm çeviri stratejilerinin, yeniden çevrimlerin doğası gereği, kaynak metni erek metne yaklaştırmayı hedeflediği, ancak bunu yaparken uyarlama ve kültürel yerine koyma kadar tamamen çıkarma stratejilerini de kullandığı bulgular arasındadır. Erek kültürün sosyo-kültürel özellikleri ile paralel olarak tabu öğeler, marka isimleri ve dini bağlamdaki kültüre özgü ögelerin çevirisinde kullanılan stratejilerde özellikle bir örüntü tespit edilmiştir. Çeviri stratejilerinin kullanımında tespit edilen bu örüntünün de hikâyenin anlatısını etkilediği ve erek diziyi kaynak diziye oranla sosyal hassasiyetleri daha çok gözeten bir dizi haline getirdiği ortaya konulmuştur.