Transplant hastalarında BK virüs viral yük ölçümünde laboratuvar tasarımı ve ticari Rt-PZR testlerinin karşılaştırılması

BKV enfeksiyonları tüm dünyada yaygın olarak görülmekte olup prevalansı toplumda %90'nın üzerindedir. Primer enfeksiyondan sonra virüs ürogenital sistemde latent olarak kalmaktadır. İmmün sistemi baskılanmış hastalarda başta BK virüsü ile ilişkili nefropati (BKVİN) ve hemorajik sistit (HS) olmak üzere önemli komplikasyonlara neden olmaktadır. Transplant alıcılarında BKVİN ve allogreft hasarının klinik olarak kontrolünde BKV viral yük takibi çok önemli role sahiptir. Bu çalışmada amacımız, transplantasyon yapılan hastalarda plazma örneklerinde BKV DNA viral yük tespitinde laboratuvar tasarımı BKV PZR testiyle ticari bir kit olan Artus BKV PZR testinin sonuçlarını karşılaştırmak ve değerlendirmektir. Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'ne 17.05.2021-15.06.2022 tarihleri arasında başvuran; böbrek nakli ve hematopoetik kök hücre nakli yapılmış yetişkin ve çocuk hastalara ait 124 hastadan toplanan 199 plazma örneği farklı gen bölgelerini hedefleyen laboratuvar tasarımı BKV PZR ve ticari bir kit olan Artus BKV PZR testleriyle çalışılmıştır. Viral nükleik asit izolasyonu laboratuvar tasarımı ve ticari kit için sırasıyla EZ1&2ᵀᵐ Virüs Mini Kit (Qiagen, Almanya) ve QIAsymphony DSP Virus/Pathogen Kit (Qiagen,Almanya) ile otomatize sistemlerde elde edilmiştir. Laboratuvar tasarımı BKZ PZR testinde VP1 gen bölgesine yönelik bir primer ve prob ile amplifikasyon kiti olan QuantiNova® Pathogen +IC birlikte kullanılarak, Artus BKZ PZR testinde VP2 ve VP3 gen bölgesine yönelik primer ve prob dizilerini içeren Artus BK Virus RG PZR Kiti kullanılarak Rt-PZR işlemleri Rotor Gene (Qiagen, Almanya) cihazında gerçekleştirilmiştir. Her iki testin kalitatif sonuçları arasında orta derecede uyum saptanmıştır (kappa=0.505, p<0.001). BKV DNA; her iki testte 125 (%62.8) örnekte saptanmış, 36 (%18) örnekte saptanmamıştır. Uyumsuzluk saptanan bu 38 örnekten Artus BKV PZR testiyle saptanan 29 örneğin üçünde viral yük Artus BKV PZR testinin alt kantitasyon değerinin altındadır. Artus BKV PZR ve laboratuvar tasarımı BKV PZR testi ile ölçülen pozitif örneklerin ortanca viral yük değerleri sırası ile 7.329 kopya/mL (aralık: 136-2.731.125) ve 35.543 kopya/mL (aralık: 314-17.905.381) olarak hesaplanmıştır. Bland Altman analizine göre; iki test arasındaki ortalama fark 0.61 log10 kopya/mL (standart sapma: 0.98) olarak bulunmuştur. Bu bulguyu destekler şekilde, korelasyon analizinde her iki testin kantitatif sonuçları arasında orta derecede korelasyon saptanmıştır (r=0.616, p<0.001). Buna ek olarak, her iki testin dinamik ölçüm aralığında sonucu olan 116 örnekten; 108 (%93.1) örnekte ±0.5 log10'dan fazla, 61 (%52.5) örnekte ±1 log10'dan fazla (ortanca: 1.27 log10 kopya/mL (aralık:1.02-2.95)) ölçüm farkı saptanmıştır. İki test arasında %6.9 örnekte sonuçlar arasındaki fark klinik olarak kabul edilebilir aralık olan 0.5 log10'dan daha az çıkmıştır. Artus BKV PZR testi ile laboratuvar tasarımı BKV PZR teste göre daha düşük ölçümler saptanmıştır. Sonuç olarak; biri laboratuvar tasarımı, diğeri ticari olarak kullanıma sunulan BKV PZR testlerinin sonuçları arasında önemli ölçüm farkı saptanmıştır. Bu durum hastaların yönetiminde ciddi sonuçlara yol açabilir. DSÖ'nün uluslararası kantitasyon standardının güncellenerek, testlerin bu standartla kalibre edilmesi testler arasındaki anlamlı ölçüm farkını azaltabilir. Anahtar kelimeler: BK Virüs, PZR, BKV, Transplantasyon, Laboratuvar tasarımı, Standardizasyon