Triatletlerde kritik hızın maksimal dayanıklılık koşusuna ve aşil tendon sertliğine etkisinin incelenmesi

Amaç: Bu çalışma, triatletlerde kritik hızın 5000 metre koşu performansına, aşil tendon sertliğindeki değişikliklere ve adım parametreleriyle koşu performansı arasındaki ilişkiye etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Araştırmaya, triatlon branşında en az dört yıllık deneyime sahip ve yaş ortalaması 42.65 ± 5.86 olan 20 erkek triatlet katılmıştır. Katılımcılar, 48 saatlik dinlenme süreleri ile birbirinden bağımsız 5 farklı maksimal koşu testine tabi tutulmuştur. İlk üç test (2600 m, 1800 m ve 1000 m) sonuçları kullanılarak, sporcuların kritik hız değerleri hesaplanmış dördüncü testte, sporculardan kendi performanslarına uygun bir maksimal eforla 5000 m koşmaları istenmiş, beşinci testte ise hesaplanan kritik hız temposuna yakın bir hızda koşmaları istenmiştir. Koşu esnasında, sporcuların hızları, adım uzunluğu, adım frekansı ve yerle temas süreleri akıllı saat aracılığıyla ölçülmüş; kalp atım hızı nabız bandı ile, güç verileri ise powermetre cihazı yardımıyla kaydedilmiştir. Ayrıca, aşil tendonunun sertliği Myoton cihazı kullanılarak analiz edilmiştir. Toplanan verilerin istatistiksel analizi Paired Samples T-Testi, Bland-Altman analizi ve regresyon modelleriyle gerçekleştirilmiş olup, analizler Jamovi yazılımı kullanılarak yapılmıştır. Bulgular: Kritik hız temposunda koşulan 5000 metre performansının, serbest tempoda koşulan performansa göre daha yüksek enerji verimliliği ve dayanıklılık sağladığı tespit edilmiştir. Adım uzunluğu ve frekansında anlamlı artışlar gözlemlenirken (p<0.05), yerle temas süresinin azaldığı belirlenmiştir. Aşil tendon sertliği açısından kritik hız temposunda ve serbest tempoda koşulan testler arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0.05). Ayrıca, kritik hız hesaplamalarının 5000 metre performansını güçlü bir doğrulukla tahmin ettiği (r=0.89, p<0.01) görülmüştür Sonuç: Bu çalışma, kritik hızın triatlon sporcularının performansını artırıcı ve aşil tendon sağlığını destekleyici bir araç olduğunu ortaya koymaktadır. Antrenman programlarında kritik hızın dikkate alınması, dayanıklılığı artırırken enerji ekonomisini optimize etmeye olanak sağlar.