Trombolitik tedavi alan akut inme hastalarında optik sinir kılıf çapı ve klinik sonlanım arasındaki ilişki

Giriş ve Amaç: İskemik inme; fokal serebral, spinal veya retinal infarkt sonucu meydana gelen nörolojik fonksiyon bozukluğudur. Akut inmede en etkili tedavi yaklaşımı trombolitik tedavidir. İnme ve komplikasyonlarına bağlı olarak kafa içi basınç artabilir. Çalışmamızda inmeye ve komplikasyonlarına ikincil olarak görülen kafa içi basınç artışını öngörmek amacıyla beyin tomografisinde optik sinir kılıf çapı ölçümünün yararlılığını değerlendirmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Dokuz Eylül Üniversitesi Acil Servisine 01.01.2015-01.06.2018 tarihleri arasında akut inme ile başvuran ve trombolitik tedavi alan 93 hastanın başvuru şikâyeti, yaş ve cinsiyetleri, komorbid hastalıkları, vital bulguları ve GKS, trombolitik sonrası komplikasyonları, geliş NIHSS, 24 saatlik ve 7 günlük mortaliteleri, giriş ve 7. günde MRS sonuçları değerlendirildi. Optik sinir kılıf çapları (OSKÇ) trombolitik öncesi (OSKÇ-0) ve trombolitik sonrası (OSKÇ-24) çekilen beyin tomografilerinde karşılaştırıldı. Bulgular: Hastaların 49'u kadındı (%52,7) ve yaş ortalaması 76 (Aralık: 37-94) idi. Hastaların 86'sında (%92,4) en az bir tane komorbid hastalık mevcuttu. En sık karşılaşılan komorbid hastalık hipertansiyondu (n=65, %69,9). Trombolitik sonrası en sık görülen komplikasyon kafa içi kanama (%12,9) idi. Hastaların hem sağda hem de solda OSKÇ-0 ve OSKÇ-24 ölçümleri arasında anlamlı fark olduğu saptandı (p<0,001 ve p<0,001). Hastaların etkilenen bölgelerine göre bakıldığında da hem etkilenen tarafta hem de etkilenmeyen tarafta OSKÇ-0 ve OSKÇ-24 ölçümleri arasında istatistiksel anlamlı fark görüldü (p<0,001ve p=0,001). OSKÇ-0 değerleri incelendiğinde; hem sağ ve sol taraf diye gruplandırıldığında hem de etkilenen ve etkilenmeyen taraf olarak gruplandırıldığında gruplar arasında istatistiksel anlamlı fark saptanmadı (p=0,669 ve p=0,513). OSKÇ-24 değerleri karşılaştırıldığında da sağ ve sol taraf arasında yada etkilenen ve etkilenmeyen taraf arasında fark yoktu (p= 0,470 ve p=392). Komplikasyon gelişen 12 hastanın etkilenen taraf özelliklerine göre OSKÇ'lerine bakıldığında; Etkilenen-24 OSKÇ ölçümleri Etkilenen-0 ölçümlerine göre anlamlı olarak daha yüksek idi (p=0,006). Etkilenmeyen bölgede ise anlamlı fark saptanmadı (p=0,201). Hastaların sonlanımlarına bakıldığında 24. Saatte tüm hastaların yaşadığı, yedinci günde ise %5.4'ünün (n=5) öldüğü saptandı. Sonuç: Akut inme nedeniyle trombolitik verilen hastalarda trombolitik tedavi sonrası 24. saatte, hem sağ- sol taraf olarak değerlendirildiğinde hem de etkilenen-etkilenmeyen taraf olarak değerlendirildiğinde OSKÇ değerleri artmaktadır. Hastaların başvuru BBT ölçümlerinde hem sağ ve sol taraf arasında, hem de etkilenen ve etkilenmeyen taraf arasında OSKÇ-0 ölçümleri arasında fark yoktu. Hastaların 24. Saaat kontrol BBT ölçümlerinde de hem sağ ve sol taraf arasında, hem de etkilenen ve etkilenmeyen taraf arasında OSKÇ-24 ölçümleri arasında fark yoktu. Kafa içi komplikasyon gelişen hastalarda etklilenen tarafta OSKÇ-24 değerleri arasında fark vardı. Bu sonuçlar doğrultusunda trombolitik tedavi alan inme hastalarında OSKÇ yükselmektedir. Kafa içi komplikasyon gelişimi olan hastalarda etkilenen bölge OSKÇ lerinde anlamlı yükseklik olması, komplikasyon gelişimini öngörme açısında OSKÇ ölçümünün gelecek vaadeden bir yöntem olduğunu düşündürmektedir. OSKÇ ölçümü kolay uygulanabilen non-invaziv bir yöntem olarak akut inme hastalarında kullanılabilecek bir yöntem olarak görünmesine ragmen tek başına yeterli değildir. Bu konuda daha fazla çalışma yapılması gerekmektedir.