Trüf mantarının fındık bahçelerine aşılanarak yetiştirilmesinin ekonomik imkânları ve kısıtlılıkları

Trüf mantarı yetiştiriciliği, kırsaldan kente göç, doğal ormanların tahribi ve iklim değişikliği gibi sebeplerle doğal trüf yataklarındaki trüf varlığının azalmasıyla, trüf mantarına olan talebin karşılanamaması sonucunda, yıllar süren inokülasyon çalışmalarının da başarılı sonuçlar vermeye başlamasıyla ortaya çıkmış olan yeni bir sektördür. Bu çalışmanın amacı trüf mantarı yetiştiriciliği için uygun doğal koşulları ve trüf mantarı sektörünün ekonomik yönlerini irdeleyerek; Türkiye'de trüf mantarı yetiştiriciliği için uygun yöntemlerin tartışılmasıdır. İlaveten, trüf mantarı (Tuber aestivum) aşılı meşe fidanları kullanılarak oluşturulan bir trüf mantarı bahçe işletmesi ile yetişkin fındık bahçelerinin sporal aşılama yöntemi ile trüf mantarı (Tuber aestivum) aşılanması yoluyla oluşturulan trüf mantarı bahçe işletmeciliğinin; kuruluş maliyeti, karlılık oranları bakımından kıyaslanarak, fındık ile trüf mantarı ikili üretiminin ekonomik imkân ve kısıtlılıklarının ortaya konmasını hedeflemektedir. Araştırmanın literatürüne ait ana materyalinde ikincil veri derleme yönteminden faydalanılmıştır. Türkiye'de trüf mantarı yetiştiriciliğine uygun koşullar ve yöntemler ikincil veri derleme yöntemiyle belirlendikten sonra Tarım ve Orman Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü tarafından yayınlanan Trüf Mantarı Bahçe Tesisi Projesi Fizibilite Raporu ve Yatırımcı Rehberi (2020) mali analizleri TÜİK verileri kullanılarak bileşik faiz yöntemiyle günümüze taşınmıştır. Literatürden ve pazar araştırmalarından faydalanılarak yetişkin fındık bahçelerinin trüf mantarı aşılanması için gerekli olan aşı malzemesi için maliyet oluşturulmuş ve iki farklı yöntemle oluşturulan trüf mantarı bahçe tesisi karşılaştırma yöntemiyle kuruluş ve karlılık bakımından analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucunda fındık projesinin meşe projesine kıyasla daha düşük ilk yatırım maliyetine sahip olduğu; buna bağlı olarak daha kısa sürede başa baş noktaya ulaştığı; bu sebeple ve fındık ikili üretim avantajıyla nakit akışı yönteminin daha kolay olduğu ve daha karlı olduğu değerlendirilmiştir. Fındık ve trüf mantarı ikili üretimini tek bir işletme olarak ele alan bir ekonomik fizibilite çalışması yapılması önerilmiştir. Anahtar Kelimeler: Trüf mantarı, Trüf mantarı yetiştiriciliği, Trüf mantarı pazarı, Trüf mantarı yetiştireceğinin ekonomik yönleri