Tüberküloz tanısında kullanılan real-time ve in-house PCR yöntemlerinin karşılaştırılması

Amaç: Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), TB tanısı için geliştirilen yeni PCR yöntemlerini test etmekte ve yüksek tanısal performans özelliği olanları onaylayarak rutin tanıda kullanımlarını önermektedir. Ancak, bu tür onaylı yöntemlerin pahalı oluşu onların kısıtlı kaynakları olan bölgelerde kullanımını azaltmaktadır. Bu çalışmada, klinik örneklerde Mycobacterium tuberculosis basil kompleksinin saptanmasında bir in-house PCR ve bir ticari real-time PCR kitinin etkinliğinin DSÖ tarafından önerilen TB-PCR kiti ile karşılaştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezi TB Tanı Laboratuvarı'na 01 Ocak 2018-31 Aralık 2022 tarihleri arasında gönderilmiş örneklerden; klasik TB-tanı testleri yapılmış ve DSÖ tarafından önerilen Xpert MTB/RIF Ultra (Cepheid, USA) kitleri ile TB-PCR testi gerçekleştirilerek sonuçları raporlanmış toplam 242 klinik örnek çalışmaya dahil edildi. In-house PCR yönteminde T11-T12 primerleri, ticari real-time PCR olarak Artus® M.tuberculosis RG-PCR kiti (Qiagen, Almanya) kullanıldı. Bu iki PCR yönteminin tanısal performans değerleri DSÖ-onaylı PCR yöntemi ile karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışılan 242 örneğin 167'si TB-pozitif, 75'i TB-negatif idi. Örneklerin 165'i DSÖ-onaylı PCR ile pozitif ve geri kalan 77'si negatif olarak saptandı. T11-T12 in-house PCR'ın, DSÖ-onaylı kit ile pozitif ve negatif örneklerdeki uyumu sırasıyla %78.72 ve %96.10 olarak saptandı. Artus real-time PCR'ın DSÖ-onaylı kit ile pozitif ve negatif örneklerdeki uyumu sırasıyla %87.23 ve %98.70 olarak bulundu. Çalışmada, in-house PCR'ın duyarlığı %71.25, özgüllüğü %97.33; Artus real-time PCR'ın duyarlılığı %74.25 ve özgüllüğü %99.40 olarak saptandı. Tartışma: Elde edilen sonuçlar, çalışılan her iki alternatif PCR yönteminin negatif örnekleri saptamada DSÖ-onaylı PCR kiti ile %93 ve üzerinde bir uyum gösterdiğini; ancak, pozitifleri saptamada örnekteki basil yüküne bağlı olarak bu uyumun %57 ila %87 arasında değişebildiğini göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Mycobacterium tuberculosis basil kompleks (MTBK), Artus M. tuberculosis RG, Xpert MTB/RIF Ultra, hsp65, T11-T12 DNA primeri, moleküler tanı