Tüberküloz tanısında sıvı kültür besiyeri ile birlikte kullanılan katı besiyerinin sekiz haftalık inkübasyon süresinin tanıya katkısı

Tüberkülozun hızlı ve güvenilir tanısında kültür için katı ve sıvı besiyerlerinin birlikte kullanılması önerilmektedir. Ancak kültür sonuçların negatif raporlanabilmesi için sıvı besiyerinin altı, katı besiyerinin sekiz hafta inkübe edilmesi gerekmektedir. Mevcut rehberlerde her iki besiyerinin birlikte kullanılması durumunda katı besiyeri için daha kısa süre inkübasyonun yeterli olabileceği ile ilgili bir öneri bulunmamaktadır. Çalışmamızda sıvı besiyeri temelli otomatize kültür sistemiyle birlikte kullanılan katı besiyerinin iki hafta daha (sıvı besiyerinde negatif sonuç alındığı altıncı haftadan sonra) inkübe edilmesinin tanısal yararının araştırılması amaçlanmıştır. 01.01.2011-31.12.2021 tarihleri arasında mikobakteri laboratuvarında Bactec MGIT 960 otomatize kültür sistemi ve Löwenstein-Jensen (LJ) besiyerinde kültürü yapılmış 18901 örneğin verileri taranmıştır. İki kültür besiyerinden en az birinde üreme saptanmış örneklerin üreme sürelerinin istatistiksel analizleri yapılarak katı besiyerinin altı haftadan uzun süre inkübasyonunun tanıya katkısı hesaplanmıştır. En az bir besiyerinde mikobakteri saptanmış 1130 örnekten 1110'unun üreme sürelerine ait kayıtlara ulaşılmıştır [846'sı M. tuberculosis kompleks (MTBC), 264'ü Tüberküloz Dışı Mikobakteri (TDM)]. 1110 örnek içerisinden LJ besiyerinde 6-8. haftalarda mikobakteri üremesi saptanan 47 (%4.23) örnekten altısında (%0.54) MGIT'ta üreme saptanmamıştır. MTBC pozitif örneklerden LJ besiyerinde 6-8. haftalarda üreme saptanan 36 (%4.25) örnekten dördünde (%0.47) MGIT'ta üreme saptanmamıştır. TDM pozitif örneklerden LJ besiyerinde 6-8. haftalarda üreme saptanan 11 (%4.17) örnekten ikisinde (%0.76) MGIT'ta üreme saptanmamıştır. Sıvı kültür sistemiyle beraber kullanılan LJ besiyerinin altı haftadan uzun süre inkübe edilmesinin tüberküloz tanısına katkısının sadece %0.47 olduğu görülmüş olup altı hafta sonunda sıvı besiyeriyle birlikte katı besiyerinin de negatif olarak raporlanabileceği, erken raporlama protokollerinin hastalara, klinisyenlere ve laboratuvarlara önemli faydalar sağlayabileceği düşünülmüştür.