Tüketici finansman şirketlerinin finansal sistem içindeki yeri ve Türkiye'de kredi kullandıran diğer kurumlar ile karşılaştırmalı incelenmesi

Dünya ekonomilerinde ya anan geli melere entegrasyonusa layabilmek için Türkiye'de 1980'li yıllarda ba layan finansal liberalle mehareketi, yeni finansal araç ve kurumların ortaya çıkmasına neden olmu tur.Türkiye'nin bu süreçte tanı tı ı kurumlardan biride tüketici finansmanirketleridir. Yasal çerçevesi hazırlanarak 1995 yılında faaliyete ba layan bukurumların temel fonksiyonu, her türlü ta ınır mal ve e ya için tüketici kredisisa lamaktır. Kurulu undan günümüze kadar geçen süre içinde piyasadafaaliyet gösteren tüketici finansman irketlerinin sayıları de i mi , krizdönemlerinde kapananları yeni irket kurumları takip etmi tir. Bu süreçtefaaliyet gösteren irketler nakdi kredi yanında kredi kartı da sunarak hizmetvermeye çalı mı lardır. Türkiye'de ortaklık yapılarında yabancı sermaye debulunduran bu kurumlar, mal ve hizmetin satı noktalarında tüketicilere kredisunarak faaliyette bulunmaktadırlar. Birçok ürün grubu için finansmansa lamalarına ra men en çok otomotiv sektöründe vermi oldukları hizmetile kendilerini göstermektedirler. Daha çok holding bünyesinde kurulan bukurumlar, holding içinde faaliyet gösteren firmalar tarafından üretilen yadasatılan ürünlerin satı ını finanse etmek için kuruldukları gözlenmi tir.2006 yılı ilk yarısı itibariyle Türkiye'de mali sektörde faaliyetgösteren tüketici finansman irketleri sektörü incelendi inde, 2005 yılısonunda iki tane daha irkete faaliyet yetki belgesinin verilmesiyle beraberirket sayısı dokuza çıkmı tır. Geçmi yıllarda sunmu oldukları ürünleriçinde, kredi kartı da olmasına ra men, bugün faaliyet gösteren tüketicifinansman irketleri sadece tüketici kredisi kullandırmaktadırlar. Kurulu vefaaliyet izninden denetimine kadar Hazine Müste arlı ının sorumlu oldu ubu kurumlar ile ilgili olan tüm yetkiler di er mali kurumlarda oldu u gibi, 1Ocak 2006 tarihinden itibaren Bankacılık Düzenleme ve DenetlemeKurumuna geçmi tir.Tezde, Türkiye'de mali sistem içinde faaliyet gösteren tüketicifinansman irketleri ve bu irketlerin kredi i lemleri incelenmi tir. Tüketicifinansman irketlerinin mali sektördeki yerinin daha net görülmesiaçısından, di er finansal kurumlar ile kredi i lemleri de anlatılmı tır.Türkiye'de mali sistemde yer alan ve fon açı ı olan kesim için finansmansa layan kurumlar tüketici finansman irketleri dı ında bankacılık sektörü ilefinansal kiralama ve faktoring irketleridir. Bankacılık sektörü, mevduatbankaları, kalkınma ve yatırım bankaları ile katılım bankaları olmak üzere üçkurumsal yapı olarak incelenmi tir. Tüketici finansman irketleri ilebankacılık sektörüne ait finansal tablolarından bu kurumlar tarafındankullandırılan kredi büyüklü ü çok açık görülmektedir. Ancak, finansalkiralama ve faktoring irketleri için aynı durum söz konusu de ildir.Dolayısıyla çalı mada, tüketici finansman irketleri kredi hacimleri ilefinansal kiralama ve faktoring irketleri kredi hacimlerininkar ıla tırılabilmesi için bu kurumların finansal tablolarından kredibüyüklü üne nasıl ula ılaca ı açıklanmı tır. Bu açıklama, Avrupa Birli iülkelerinde kullanılmakta olan ve Birlik üyesi ülkelerde sektörlerin do ru birekilde kar ıla tırılabilmesi için gerekli olan, standart bilgileri üretmede Birlikve aday ülkelere rehber niteli i ta ıyan, Avrupa Ulusal ve Bölgesel HesaplarSistemi 1995 (ESA95)'e göre yapılmı tır. Türkiye'nin Avrupa Birli i uyumsürecini ya adı ı bu dönemde, konuya bu ekilde bir yakla ım daha daanlamlı oldu u dü ünülmektedir.Tezde, tüketici finansman irketlerinin mali sistem içindeki yerivurgulanmı , kaynak temininde ve sunmu oldukları finansal ürünlerinçe idinde mevzuattan kaynaklanan sıkıntılar oldu u sonucuna varılmı tır.Anahtar Kelimeler: Mali sistem, ESA95, Mali kurumlar, TüketiciFinansman irketleri, Kredi, Tüketici Kredisi.