Tüketici yenilikçiliği, içgüdüsel satın alma ve sosyal medya reklamları arasındaki ilişki: Teknolojik ürün örneği

İşletmeler rekabet koşullarında teknolojik ürünlerinin tercih edilebilirliği sağlamak için, tüketicilerin istek, beklenti ve ihtiyaçlarına cevap verebilmeli, tüketicilerin talep ve fikirlerini değerlendirmelidir. Tüketiciler yenilikçi ve teknolojik ürün ve hizmetlerin satın alma kararında birçok faktörden etkilenmektedir. Tüketiciler satın almak istedikleri ürün veya hizmetlere karşı rasyonel olarak davrandığı kadar duygusal dürtüler ile anlık ve hızlı bir şekilde içgüdüsel satın alma davranışını gösterebilmektedir. Bu davranışta tüketiciler aşırı şekilde uyarıcılara bağlı kalarak karar vermektedir. Teknolojik ürünlerin tercih edilmesindeki önemli bir faktörde yeniliklerin yayılması ve benimsenmesidir. Yenilikçi tüketiciler ürünlerin yayılması ve benimsenmesinde etkili olmaktadır. Bu da işletmeler için tüketici yenilikçiliği kavramının önemini ortaya koymaktadır. Teknolojik ürünlerin tanıtılması ve bilgi verilmesinde, sosyal medya platformlarının önemi de artmıştır. Dijitalleşen günümüzde etkileşimi daha etkin kılan, tüketicilerin rahatlıkla hızlı bir şekilde bilgilere ulaştığı sosyal medya işletmeler için tüketicilerle iletişim ve etkileşimde önem kazanmıştır. Tüketiciler sosyal medya platformlarında ürün ve hizmetler ile ilgili bilginin yanı sıra deneyimlerini paylaşmaktadır. Dolayısıyla etkileşimin geniş kitlelere yayıldığı bir ortamda işletmelerin, etkin bir şekilde sosyal medya platformlarında yer alması önem kazanmıştır. Çalışmamızda tüketicilerin teknolojik ürün çevrimiçi satın alma davranışlarında tüketici yenilikçiliği, içgüdüsel satın alma ve sosyal medya reklamlarının etkisi incelenmiştir. Anket uygulaması, kolayda ve kartopu örnekleme ile online olarak 402 kişiye uygulanmıştır. Analize uygun 397 kişinin verisi IBM SPSS Statistics 26 programı kullanılarak regresyon, çoklu regresyon ve frekans analizleri yapılmıştır. Analizler sonucu tüketici yenilikçiliği faktörleri hedonik tüketici yenilikçiliği ve fonksiyonel-sosyal tüketici yenilikçiliğinin teknolojik ürün çevrimiçi satın alma davranışına anlamlı bir etkisinin olduğu görülmüştür. İçgüdüsel satın alma faktörleri düşük bilişsel düzeyli içgüdüsel satın alma ve duygusal içgüdüsel satın almanın teknolojik ürün çevrimiçi satın alma davranışı arasında anlamlı bir etkisi olduğu görülmüştür. Sosyal medya reklam faktörleri eğlenceli ve güvenli sosyal medya reklamları ve sosyal medya reklamların algılanan değerinin teknolojik ürün çevrimiçi satın alma davranışına düşük bir etkisinin olduğu görülmüştür. Ayrıca çoklu regresyon analizi sonucunda fonksiyonel-sosyal tüketici yenilikçiliği, düşük bilişsel düzeyli içgüdüsel satın alma ve duygusal içgüdüsel satın alma davranış faktörlerinin teknolojik ürün çevrimiçi satın alma davranışında güçlü düzeyde anlamlı bir etkisi olduğu görülmüştür.