Tüketici yenilikçiliği ve yeşil ürünlere yönelik tercihlerin incelenmesi

Bu çalışma, Türkiye'nin önde gelen Borsa İstanbul (BIST) endeksinde yer alan firmaların sürdürülebilirlik stratejilerini ve performanslarını ayrıntılı bir şekilde inceleyerek, sürdürülebilir iş modellerinin işletmelere ve çevreye olan katkılarını analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, Borsa İstanbul'a kayıtlı BIST Sürdürülebilirlik Endeksi ve diğer ilgili BIST endekslerinde son beş yıldır düzenli olarak sürdürülebilirlik raporları yayınlayan ilk 30 şirket arasından rastgele örnekleme yöntemiyle seçilen şirketler değerlendirilmiştir. Arçelik, Vestel, Tofaş, Zorlu Enerji, Eczacıbaşı, Şişecam, Turkcell, Türk Hava Yolları, Enerjisa ve Anadolu Efes gibi BIST endeksindeki yüksek sürdürülebilirlik performansına sahip firmalar ele alınmıştır. İncelenen firmaların sürdürülebilirlik stratejileri, beş ana kriter çerçevesinde değerlendirilmiştir: enerji verimliliği, karbon ayak izinin azaltılması, sürdürülebilir malzeme kullanımı, atık yönetimi ve çevresel sürdürülebilirlik için inovasyon. Çalışma, firmaların yenilenebilir enerjiye olan yatırımlarının artmakta olduğunu, sürdürülebilir üretim modellerine geçiş yaptıklarını ve karbon ayak izlerini azaltmak için çeşitli girişimlerde bulunduklarını ortaya koymaktadır. Özellikle, sürdürülebilir malzemelerin kullanımı ve döngüsel ekonomiye katkı sağlayan uygulamalar, çevresel etkinin azaltılmasında önemli bir rol oynamaktadır. Ayrıca, bu firmaların atık yönetimi ve enerji verimliliği alanında benimsedikleri yenilikçi yaklaşımlar, çevresel farkındalığın artmasına ve sürdürülebilirlik odaklı bir kurumsal kültürün oluşmasına katkı sağlamaktadır. Bu stratejiler, sadece çevresel etkilerin azaltılmasını değil, aynı zamanda firmaların rekabet avantajı kazanmasını ve çevre dostu ürün tercihinde bulunan tüketicilerin taleplerine yanıt vermesini sağlamaktadır. Literatür desteğiyle yapılan analizler, sürdürülebilirlik stratejilerinin firmaların marka değerine ve piyasa performansına olan olumlu etkilerini de ortaya koymaktadır. Çalışmanın bulguları, BIST endeksinde yer alan yüksek sürdürülebilirlik performansına sahip firmaların, sürdürülebilirlik alanında yenilikçi yaklaşımlar geliştirdiklerini ve bu yaklaşımları kurumsal stratejilerine entegre ettiklerini göstermektedir. Bu bağlamda, çalışma sürdürülebilir iş modellerinin yaygınlaştırılması ve çevresel sürdürülebilirlik için başarılı uygulamaların örnek alınması açısından literatüre önemli katkılar sunmaktadır.