Tüketicilerin fonksiyonel gıda tüketimini etkileyen faktörlerin belirlenmesi: Isparta ili örneği

Bu tez çalışmasında fonksiyonel gıdalara yönelik tüketici davranışları ve bunları etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla çalışmada tüketicilerin sosyo-demografik özellikleri, fonksiyonel gıdalar hakkındaki bilgi düzeyleri, hangi fonksiyonel gıdaları tükettikleri, tüketim nedenleri, tüketim sıklıkları ve tüketim harcamaları gibi unsurlar belirlenmiştir. Ayrıca fonksiyonel gıda tüketimini etkileyen faktörler tespit edilmiştir. Çalışmanın ana materyalini, Isparta ili kentsel alanda yaşayan 384 tüketici ile yüz yüze görüşülerek anket yöntemi ile elde edilen veriler oluşturmuştur. Araştırma sonuçlarına göre, görüşme yapılan kişilerin %89.58'i fonksiyonel gıda tüketicisi olduğu belirlenmiştir. Bu oranın yüksek çıkmasının nedeni araştırmanın Isparta ili kentsel alanda yapılması, görüşme yapılan kişilerin eğitim ve gelir seviyelerindeki artıştan kaynaklandığı gösterilebilir. Araştırmada tüketicilerin tüketmiş oldukları gıda ürününe karar verirken ilk dikkat ettikleri etmenin sağlığa yararlı olması görülmüştür. Tüketicilerin en fazla tüketmiş olduğu ürünler sırası ile maden suyu, karışık meyve suyu ve yeşil çay olarak belirlenmiştir. Tüketicilerin fonksiyonel gıdalardan en fazla internet aracılığı ile haberdar oldukları ve bu gıdalardan en fazla gördükleri ilk üç fayda; kendilerini daha sağlıklı hissetmeleri, şişkinlik, gaz gibi sorunlarının giderilmesi ve bağırsak fonksiyonlarını düzenlemesi şeklinde olmuştur. Tüketicilerin haftada en az 2 veya 3 kez fonksiyonel gıda tükettikleri belirlenmiştir. Tüketicilerin fonksiyonel gıdaları satın alırken dikkat ettikleri özelliklerden olan sağladığı sağlık faydası, fonksiyonel gıdalarla ilgili uzman kişilerin verdiği bilgiler ve bu ürünlerin markaları önem arz etmektedir. Fonksiyonel gıdaların tüketilmesinin ana nedenleri fonksiyonel gıdaların sağlıklarına fayda sağlamaları ve tatlarını sevmeleri, bu gıdaların kendilerini formda hissettirmeleri ayrıca hastalıkların önlenmesine yardımcı olmasıdır. Araştırmada fonksiyonel gıda tüketiminin cinsiyet, yaş, medeni durum, hanehalkı genişliği ve toplam aylık gelirleri üzerine bir etkisinin olmadığı görülürken, kişilerin öğrenim durumları ile bir ilişkisinin olduğu saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Fonksiyonel gıda, Gıda tüketimi, Tüketici tercihleri.