Tüketim değeri teorisi kapsamında yerel yiyecekleri satın alma niyeti ve özgün kültürel deneyimin aracı rolü: Polonya ve Türkiye üzerine bir inceleme

Bu araştırmanın amacı, Türkiye ve Polonya'da yerel yiyecekleri tüketen bireylerin satın alma niyetlerini, tüketim değeri teorisi çerçevesinde ve özgün kültürel deneyimin aracı rolü bağlamında incelemektir. Çalışmada, tüketicilerin fonksiyonel, sosyal, duygusal, epistemik ve durumsal değer algılarının, yerel yiyeceğe yönelik tutumları üzerindeki etkileri test edilmiş; özgün kültürel deneyimin bu ilişkiler üzerindeki aracı etkisi değerlendirilmiştir. Nicel araştırma deseninin benimsendiği çalışmada, Türkiye ve Polonya'da toplam 800 katılımcıdan anket yöntemiyle veri toplanmış ve SmartPLS istatistik programı ile yapısal eşitlik modeli analizleri gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, fonksiyonel, duygusal ve epistemik değerler her iki ülkede de tüketicilerin yerel yiyeceğe karşı tutumlarını anlamlı şekilde etkilemiştir. Türkiye'de duygusal değer; Polonya'da ise epistemik değer daha güçlü belirleyici olarak öne çıkmıştır. Sosyal değer, Türkiye'de anlamlı bir etkiye sahipken Polonya'da daha zayıf kalmıştır. Durumsal değer ise her iki ülkede de anlamlı bir etki göstermemiştir. Ayrıca, özgün kültürel deneyimin tüketim değerleri ve satın alma niyeti arasındaki ilişkide aracı rol üstlendiği saptanmıştır. Elde edilen bulgular, tüketim değeri teorisinin yerel yiyecek tüketimi bağlamında geçerliliğini ve açıklayıcılığını doğrulamakta; özgün kültürel deneyimin kültürler arası farklara göre farklı şekillerde işlev gördüğünü ortaya koymaktadır. Bu sonuçlar, hem akademik literatüre hem de pazarlama uygulamalarına katkı sağlayarak, otantik kültürel deneyim odaklı stratejilerin önemini vurgulamaktadır.