Tüketim değerlerinin çevresel kaygı ve sürdürülebilir tüketim üzerindeki etkisi: Bir uygulama

Tüketicilerin seçimleri üretim süreçlerini etkileyerek küresel boyutta sonuçlara sebep olmaktadır. Özellikle sürdürülebilirliğin her alanda etkisinin arttığı bu dönemde tüketici davranışlarının ne yönde ilerlediğini tespit edebilmek önem arz etmektedir. Tüketim Değerleri Teorisi, tüketicilerin davranışlarını açıklamayı amaçlayan teorilerden biridir. Teori, tüketici davranışlarını fonksiyonel, sosyal, duygusal, koşullu ve epistemik değer yardımıyla açıklamaya çalışmaktadır. Tüketici davranışlarını anlamaya çalışırken tüketicilerin çevreye yönelik mevcut kaygı düzeylerini tespit etmek, sürdürülebilirliğe yönelik niyet ve davranışlarını anlamak da önem arz etmektedir. Tüketim değerleri ile birlikte çevresel kaygı ve sürdürülebilir tüketimin ele alındığı çalışmalar bulunmaktadır. Ancak tüketim değerlerinin sürdürülebilir tüketim niyeti üzerindeki etkisinde çevresel kaygının aracılık rolünü inceleyen sınırlı çalışma bulunmaktadır. Çalışmada tüketim değerlerinin çevresel kaygı ve sürdürülebilir tüketim niyeti üzerindeki etkisini incelemek amaçlanmıştır. Ayrıca tüketim değerlerinin sürdürülebilir tüketim niyeti üzerindeki etkisinde çevresel kaygının aracılık rolü ve sürdürülebilir tüketim niyetinin davranış üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın örneklemi Doğu Marmara Bölgesi'nde yaşayan tüketicilerden oluşmaktadır. Çalışmada 530 anket değerlendirmeye alınmış olup elde edilen veriler SPSS ve AMOS programları kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda duygusal koşullu değerin ve epistemik değerin hem çevresel kaygı hem de sürdürülebilir tüketim niyeti üzerinde anlamlı ve pozitif etkisi olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Buna ek olarak sürdürülebilir tüketim niyetinin sürdürülebilir tüketim davranışı üzerinde etkili olduğu ve çevresel kaygının tüketim değerleri (duygusal koşullu ve epistemik değer) ile sürdürülebilir tüketim niyeti arasındaki ilişkide kısmi aracılık rolü bulunduğu da gözlenmiştir. Çalışma bulgularının tüketicilerin çevresel kaygıları ve sürdürülebilir tüketim niyetlerini hangi değerlerin etkilediği ve değer niyet ilişkisinde çevresel kaygının rolünü açıklanması bakımından pazarlama çalışmalarına yön vermesi beklenmektedir.