Theses supervised by Prof. Dr. Ruziye Cop
16 theses · Bolu Abant İzzet Baysal University
Kişilik özellikleri ve risk algılarının çevrimiçi dürtüsel satın alma niyetleri üzerindeki etkileri: Duyguların aracı rolü
Tüketicilerin çevrim içi satın alma faaliyetleri dikkate alındığında, çevrim içi ortamlardaki satın alma niyetinin dürtüsel olma özelliği zaman zaman ön planda olabilir. Konuyla ilgili literatürde dürtüsel satın alma niyetini destekleyen çok sayıda araştırma bulunmaktadır. Ancak tüketicilerin çevrim içi dürtüsel satın alma niyetleri algıladıkları risk faktörleri ve kişilik özellikleri tarafından nasıl etkilendiği ile bu etkide duyguların aracı rolünün bir arada incelendiği çalışmaya rastlanmamıştır. Bu çalışma, tüketicilerin çevrimiçi ortamları sık kullanmaları nedeniyle, özellikle yeni nesil tüketicilerin çevrim içi dürtüsel satın alma niyetinin açıklanmasına yönelik teorik ve pratik açıdan önemli katkılar sağlayabilir. Çalışmanın örneklemini yeni nesil tüketiciler oluşturmaktadır. Bu çalışmanın amacı ise kişilik özellikleri ile algılanan risk faktörlerinin çevrim içi dürtüsel satın alma niyeti üzerindeki olası etkilerinde duyguların aracı rolünü incelemektir. Çalışmada tarama yöntemi kullanılmıştır.
Sosyal medya satın alımlarında tüketici güveni oluşturan faktörler ve güvenin satın alma niyetine etkisi: Instagram örneği
Instagram'ın dünyanın en çok kullanılan sosyal medya platformlarından biri olması, bu uygulamayı aynı zamanda dünyanın en büyük global pazarlarından biri haline getirmiştir. Kişi ve işletmeler Instagram uygulamasını kullanarak kolaylıkla bir sanal mağaza oluşturabilmektedir. Ancak Instagram'da başarılı olabilmek için, tıpkı e-ticaret sitelerinde olduğu gibi, tüketicilerin güveninin kazanılması gerekmektedir. Bu çalışmanın amacı Instagram mağazalarında tüketici güvenini oluşturan faktörleri ve Instagram mağazalarına duyulan güvenin satın alma niyetine etkisini belirlemektir. Bu kapsamda kolayda örnekleme yöntemiyle seçilen, Türkiye'de yaşayan ve Instagram kullanıcısı olan 439 kişiye anket uygulanmıştır. Anket sorularında yer alan tanımlayıcı soruların analizi SPSS programı ile yapılmıştır. Diğer analizler için Varyans Temelli Yapısal Eşitlik Modellemesi Yöntemi kullanılmıştır. Bu kapsamda SmartPLS programından yararlanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda, Instagram satıcısının algılanan bütünlüğünün, algılanan yardımseverliğinin ve algılanan yetkinliğinin tüketicilerin Instagram mağazasına güveni üzerinde etkili olduğu görülmüştür. Ayrıca, güven eğilimi kullanıcı beğenileri ve takipçi sayısı ve müşteri onayı faktörlerinin de güven üzerinde etkili olduğu tespit edilmiş ve Instagram mağazalarına güvenin tüketicilerin Instagram mağazalarından satın alma niyetini etkilediği ortaya konulmuştur. Anahtar Kelimeler: Sosyal Medya, Instagram Mağazaları, Tüketici Güveni, Instagram Mağazalarında Güven, Güveni Oluşturan Faktörler.
İnsertlerin plansız satın almaya etkisi ve kuşaklararası farklılıkların incelenmesi
Globalleşen dünyanın getirdiği gelişmeler ulusal ve uluslararası pazar da işletmeler arası yoğun rekabeti ortaya çıkarmıştır. Rekabetin şiddetlenmesi işletmeleri pazarlama alanın da yeni arayışlara yöneltmiştir. Bu da işletmelerin tüketicileri en kısa sürede en uygun şekilde etkilemesini sağlayan satış artırma çabalarına yönelmesine neden olmuştur. Satış artırma araçlarından biri olan insert uygulamaları, kampanyaları ve indirimleri duyurmaya yarayan kitapçık ve broşürlerden oluşmaktadır. İnsertler tüketicilerin plansız satın alma kararlarında da önemli rol oynamaktadır. Bu çalışmanın amacı satış artırma araclarından insertlerin plansız satın alma üzerindeki etkisini belirmek ve kuşaklararası farklılıklar ortaya koymaktır. Ayrıca demografik özellikler ile insertin faktörleri arasında farklılık olup olmadığını tespit etmektir. Bu amaç doğrultusunda nicel araştırma yapılmış olup, anket sorularını oluşturmak için Wean, Jones ve Beatty (1998) plansız satın alma ölçeği ve Doğruyol (2009) insert ölçeği kullanılmıştır. X kuşağı ile Y kuşağına bağlı toplam 401 örneklemden oluşan veriler SPSS programı ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda insertin satın alma miktarı artırma boyutu plansız satın alma üzerinde pozitif yönde anlamlı bir etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca insertlerin teşvik ve marka faydası boyutu plansız satın alma üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı saptanmıştır.
Uluslararası pazarda stratejik marka yönetim süreci, uluslararası beyaz eşya pazarında faaliyet gösteren Türk markası üzerine inceleme
Uluslararası pazarlar; rekabet düzeyi yüksek ve değişken dinamikleri olan pazarlardır. Bu pazarlarda kendine yer edinmek isteyen işletmelerin elindeki en etkili güç ise markaları olmaktadır. Markalarını stratejik boyutta yönetebilen işletmeler, güçlü bir marka denkliği ve müşteriyle derin bağlar yaratmakta, bu da kendilerine başarı olarak geri dönmektedir. Bu bağlamda çalışma; uluslararası beyaz eşya pazarında yer alan bir Türk markasının stratejik marka yönetim sürecini kapsayan bir incelemeden oluşmaktadır. Çalışmanın inceleme kısmı, ilgili işletmenin Varşova'daki merkezinde bulunan Marka Müdürü ile yarı yapılandırılmış mülâkat tipi görüşme yapılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma, uluslararası pazarlarda başarı sağlamak isteyen diğer Türk markalarına örnek teşkil etmesi açısından, pazarlama bilimi için teorik bilgilerin pratikteki karşılığını anlamak açısından ve profesyonel kariyer hayatını uluslararası stratejik marka yönetimi üzerine yapmak isteyenlere rehber olması açısından önem arz etmektedir. Çalışma sonucuna göre, teori ile pratik arasında uyum bulunmuştur. Çalışma dört bölümden oluşmaktadır. İlk bölümünde uluslararası pazarlama ve marka yönetimine ilişkin temel kavramlar açıklanmıştır. İkinci bölümünde stratejik marka yönetim sürecine detaylı olarak yer verilmiştir. Üçüncü bölümünde, ikinci bölüme ilişkin yazın taraması yapılmıştır. Dördüncü bölümde ise çalışmanın inceleme aşamasına yer verilmiştir. Sonuç bölümünde ise inceleme bulgularının değerlendirilmesine yer verilmiştir.
Tüketicilerin bilinirliği yüksek markalı ve özel markaları ürünlere karşı tutumlarında duygusal zekanın etkisi
Gün geçtikçe artan rekabet ve gelişmeye devam eden teknoloji ile birlikte işletmeler rakiplerinden farklılaşabilmek için ürünlere odaklanmışlardır. İşletmeler, rakiplerinin ürünlerini ''Markalı ürün'' adı altında, kendi ürünlerini ise ''Özel markalı ürün'' adı altında tüketicilere sunmaktadır. Bu çalışmanın amacı, duygusal zekanın tüketicilerin bilinirliği yüksek markalı ürünlere ve özel markalı ürünlere karşı tutumlarını etkileyip etkilemediğini analiz etmektir. Bu amaç doğrultusunda nicel araştırma yapılmış olup ölçek sorularını oluşturmak için Burton, Netemeyer ve Folse (1998) özel markalı ürün ölçeği kullanılmıştır. Wong ve Law (2002) duygusal zeka ölçeği kullanılmıştır. Çalışma Türkiye'de yaşayan 18 yaş ve üstü 400 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler SSPS 20 paket programı ile analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre tüketicilerin başkalarının duygularını değerlendirmesinin, bilinirliği yüksek markalı ürün bilinci, bilinirliği yüksek markalı ürün kalite algısı ve özel markalı ürün kalite algısı üzerinde zayıf ama pozitif yönde anlamlı etkisi olduğu görülmektedir. Tüketicilerin duygularını yönetmesi, özel markalı ürün bilinci ve özel markalı kalite algısı üzerinde zayıf ama pozitif yönde anlamlı etkisi olduğu görülmektedir. Tüketicilerin kendini ifade etmesi ve duygularını kullanması özel markalı ürün kalite algısı üzerinde zayıf ama pozitif yönde anlamlı etkisi olduğu görülmektedir. Ayrıca tüketiciler için bilinirliği yüksek markalı ürünlere karşı tutumları ve özel markalı ürünlere karşı tutumları arasında herhangi bir anlamlı farklılığın olmadığı saptanmıştır.
X ve Y kuşağının internet alışverişinde marka özgünlüğünün marka tercihindeki etkisi ve marka güveninin aracılık rolü: Ayakkabı sektörü üzerine bir araştırma
Günümüzde her alanda internetin kullanımının artması, işletmelerin internet üzerinden alışveriş olanağı sağlaması ve pek çok avantajının olması tüketicileri internet alışverişine yöneltmektedir. Teknolojinin gelişmesiyle artan üretim ve pazarda birbirine benzer çok sayıda ürünün ihtiyaçları karşılayabilecek niteliğe sahip olması tüketicinin seçim yaparken birtakım zorluklarla karşılaşmasına neden olmaktadır. Tüketicilerin özgünlük aramalarının nedeni ise alacakları ürünlerin kullanımın amaçlarına hizmet etmesinin yanında markaların süreklilik göstermesi ve manevi tatmin duygularını giderebilmesidir. Tüm bu faktörler değerlendirildiğinde çalışmanın amacı, internet alışverişinde marka özgünlüğün marka tercihindeki etkisi ve marka güveninin aracılılık rolünün olup olmadığını belirlemektir. Çalışmanın bir diğer amacı ise, marka özgünlüğü, marka tercihi ve marka güvenine yönelik algılarının X ve Y kuşağına göre farklılık gösterip göstermediğini araştırmaktır. Araştırma, tesadüfi olmayan örnekleme yöntemlerinden kolayda örnekleme yöntemi ile online anket düzenlenerek yapılmıştır. 478 katılımcının anketleri SPSS paket programı ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda; X ve Y kuşağının marka özgünlüğü, marka tercihi ve marka güvenine yönelik algıları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmamıştır. X ve Y kuşağının internet üzerinden alışveriş yapma davranışları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Marka özgünlüğü ve marka tercihi arasındaki ilişkide marka güveninin kısmi aracılık rolü olduğu tespit edilmiştir.
Olumsuz çevrimiçi ağızdan ağıza pazarlamanın marka değeri ve marka kredibilitesine etkisi
Bu tez çalışmasının temel amacı; olumsuz çevrimiçi ağızdan ağıza pazarlama öncesi tüketicilerin marka değeri ve marka kredibilitesi algısı ile olumsuz çevrimiçi ağızdan ağıza pazarlama sonrası marka değeri ve marka kredibilitesi algısı arasındaki farkları araştırmaktır. Nicel araştırma yöntemlerinden tek gruplu ön test - son test deneysel desene göre yürütülmüş olan çalışma, Karabük ilinde yer alan bir yerel alışveriş merkezi müşterisi olan 351 katılımcı üzerinde uygulanmıştır. Katılımcılardan elde edilen verilerin analizi sonucunda, olumsuz çevrimiçi ağızdan ağıza pazarlama öncesi marka değeri ve marka kredibilitesi değerinin, olumsuz çevrimiçi ağızdan ağıza pazarlama sonrası ölçülen değerlerden daha yüksek olduğu görülmüştür. Dolayısıyla olumsuz çevrimiçi ağızdan ağıza pazarlamanın marka değeri ve marka kredibilitesini olumsuz yönde etkilediği söylenebilir.
Gönüllü sade tüketim tarzının e-ticaret satın alma davranışına etkisinde e-ticarette kullanılan satış artırma çabalarının aracılık rolü
Günümüz tüketim çılgınlığına karşı çıkan gönüllü sade yaşam tarzı tüketim kültürünün panzehri olarak görülebilir. Yoğun çalışmanın getirdiği stres, modern dünyanın vadettiği mutluluğu verememesi, yitirilen değerler, çevre, insan sağlığı ve gelecek nesillere olan zararların farkına varılması, kendi hayatının kontrolünü eline almak istemeleri, kısaca yaşamın ana amacıyla uyuşmayan pek çok sebepten dolayı bu akım hızla yayılmaktadır. Aşırı ve gereksiz tüketimin yani ihtiyacımızdan fazlasını tükettiğimiz platformların başında internetten alışverişlerimiz gelmektedir. Teknolojinin gelişmesi ve tüketicilerin bütün teknolojik kaynaklara kolaylıkla ulaşmasıyla birlikte e ticaret hacmi, son yıllarda çok fazla artış göstermiştir. E ticaret firmaları da bu platformlarda doğru satış arttırma araçlarıyla tüketicilerin ihtiyacından fazla almalarına sebep olmaktadır. Bu noktada araştırmamızın amacı; e ticarette kullanılan en önemli satış arttırma aracı olan promosyonların, internetten alışveriş yapan gönüllü sade tüketiciler üzerinde etkisi olup olmadığını araştırmaktır. Çalışmamız 3 bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; gönüllü sadelik kavramı açıklanarak; gönüllü sade tüketicilerin güdülerinden, tüketim tarzlarından ve gönüllü sade yaşam tarzları alt boyutlarından bahsedilecektir. Ayrıca gönüllü sadeliğin pazarlama ve tüketim kararları ile ilişkisine yer verilecektir. İkinci bölümde; e ticaret ve kullanılan satış arttırma çabalarına yer verilecektir. E ticaretin kapsamı, gelişimi, avantajları-dezavantajları, araçları, çeşitleri açıklanacaktır. E ticaret tüketicilerinin satın alma kararlarını etkileyen faktörler ve satış arttırma çabalarına yer verilecektir. Üçüncü bölümde ise; çalışmanın araştırma kısmına da yer verilmiş olup çalışmanın konusu, amacı, önemi, yöntemi ve çalışmanın analizleri yer almaktadır. Çalışmanın sonunda ise sonuç ve öneriler bulunmaktadır.
Mobil kuponların y kuşağı tüketicilerinin anlık satın alma davranışına etkisi: Risk algısının aracılık rolü
Akıllı cihazların ortaya çıkışı ve dünyadaki teknolojik gelişim ile birlikte mobil pazarlama, yepyeni bir kanal olarak dünyanın dört bir yanındaki işletmelerin giderek artan miktarlarda yatırım faaliyetleri alanına dönüşmüştür. Günümüzde pazarlama faaliyetleri, hızla gelişmekte olan dünyaya uyum sağlamaya çalışan işletmelerin ve bunu yakınan takip eden tüketicilerin en çok etkileşimde oldukları mecra olan mobil ortamlarda gerçekleşmektedir. İşletmeler günümüzde pazarlama faaliyetlerini ağırlıklı olarak mobil kuponlar yaparak tüketicilerin anlık satın alma davranışlarını etkilemektedirler. Risk almaya açık olan aynı zamanda mobil ortamlarda aktif olan y kuşağı üzerindeki mobil kuponların etkilerinin az ya da çok ve ne yönde ya da ne kadar olduğunu belirlemek için asgari miktarda çalışmalar yapılmıştır. Bu çalışmanın amacı, y kuşağı tüketicilerinin mobil kupon kullanırlarken anlık satın alma davranışlarını incelemek ve mobil kupon kullanımı ile anlık satın alma arasında algılanan riskin aracılık rolünü incelemektir. Millennials'ın anlık satın alma davranışı, mobil pazarlama araçları tarafından biri olan mobil kuponlar ile teşvik edildiğinde bireyin anlık bir satın alma yöntemini benimsemesine neden olmaktadır. Bu nedenle bu çalışma, y kuşağı tüketicilerinin mobil kupon kullanımında ve algıladıkları riskler ortamında gösterdiği davranışı da ölçmektedir. Bu çalışmada yapısal eşitlik modellemesi, y kuşağı içerisinde bulunan 420 bireye uygulanmıştır ve araştırma verileri kolayda örnekleme yöntemiyle elde edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, mobil kuponların Y kuşağı tüketicilerinin anlık satın alma davranışını olumlu yönde etkilediğini göstermektedir. Sonuç olarak, mobil kuponların tüketici davranışları üzerinde pozitif yönde bir etkisi olduğu görülmüştür. Risk algısının aracılık rolünün de bu ilişki üzerinde pozitif yönde etkili olduğu görülmüştür. Bu nedenle, işletmeler mobil kuponları müşteri sadakati kazanmak, müşterileri geri kazanmak, yeni müşteriler kazanmak ve satışları artırmak için kullanabilirler.
Kurumsal kimlik ile kurumsal bağlılık arasındaki ilişkide ilişkisel pazarlamanın aracılık rolü: Mali müşavirlik hizmetlerinde bir uygulama
Hizmet sektörünün önemli alanlarından biri mali müşavirlik işletmeleridir. Bir mali müşavir rakiplerinden daha farklı ve özgün olarak müşterilerinin güvenini ve bağlılığını güçlendirmek için bir takım farklı yöntem ve stratejik eylemlere yönelebilmektedir. Bu eylem ve stratejilerin en önünde, insan ilişkilerini temel alan, müşterilerinin talepleri doğrultusunda müşteri memnuniyetini ve bağlılığını sürdüreli bilirliğini amaç edinen "ilişkisel pazarlama" yaklaşımı önem arz etmektedir. Bir kurumun veya işletmenin iç ve dış paydaşlarına kendini anlattığı toplam iletişim kurumsal kimlik aracıdır. İşletme çalışanlarının işletme ile kimlik birliği oluşturduğu güç birliği ilişkisi kurumsal bağlılıktır. Kurumsal kimlik kazanmış işletmeler, çalışanları, yöneticileri ile birlikte bir bütün olarak hizmet sunumlarında müşterileri ile birebir iletişim kurmaktadır. İlişkisel pazarlama yaklaşımını benimsemiş, çalışanları ile güç birliği içinde kurumsal bağlılığını oluşturmuş ve kurumsal kimlik kazanmış Mali müşavirlik işletmeleri, müşteriyi elde tutma ve müşteri bağlılığını sağlamada rakiplerinden daha iyi bir konuma sahip olacaklardır. Çalışmanın amacı mali müşavirlik hizmet sektörü özelinde kurumsal kimlik ile kurumsal bağlılık arasında ki ilişkide ilişkisel pazarlamanın aracılık rolünün olup olmadığını belirlemektir.
Tüketim değerlerinin çevresel kaygı ve sürdürülebilir tüketim üzerindeki etkisi: Bir uygulama
Tüketicilerin seçimleri üretim süreçlerini etkileyerek küresel boyutta sonuçlara sebep olmaktadır. Özellikle sürdürülebilirliğin her alanda etkisinin arttığı bu dönemde tüketici davranışlarının ne yönde ilerlediğini tespit edebilmek önem arz etmektedir. Tüketim Değerleri Teorisi, tüketicilerin davranışlarını açıklamayı amaçlayan teorilerden biridir. Teori, tüketici davranışlarını fonksiyonel, sosyal, duygusal, koşullu ve epistemik değer yardımıyla açıklamaya çalışmaktadır. Tüketici davranışlarını anlamaya çalışırken tüketicilerin çevreye yönelik mevcut kaygı düzeylerini tespit etmek, sürdürülebilirliğe yönelik niyet ve davranışlarını anlamak da önem arz etmektedir. Tüketim değerleri ile birlikte çevresel kaygı ve sürdürülebilir tüketimin ele alındığı çalışmalar bulunmaktadır. Ancak tüketim değerlerinin sürdürülebilir tüketim niyeti üzerindeki etkisinde çevresel kaygının aracılık rolünü inceleyen sınırlı çalışma bulunmaktadır. Çalışmada tüketim değerlerinin çevresel kaygı ve sürdürülebilir tüketim niyeti üzerindeki etkisini incelemek amaçlanmıştır. Ayrıca tüketim değerlerinin sürdürülebilir tüketim niyeti üzerindeki etkisinde çevresel kaygının aracılık rolü ve sürdürülebilir tüketim niyetinin davranış üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın örneklemi Doğu Marmara Bölgesi'nde yaşayan tüketicilerden oluşmaktadır. Çalışmada 530 anket değerlendirmeye alınmış olup elde edilen veriler SPSS ve AMOS programları kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda duygusal koşullu değerin ve epistemik değerin hem çevresel kaygı hem de sürdürülebilir tüketim niyeti üzerinde anlamlı ve pozitif etkisi olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Buna ek olarak sürdürülebilir tüketim niyetinin sürdürülebilir tüketim davranışı üzerinde etkili olduğu ve çevresel kaygının tüketim değerleri (duygusal koşullu ve epistemik değer) ile sürdürülebilir tüketim niyeti arasındaki ilişkide kısmi aracılık rolü bulunduğu da gözlenmiştir. Çalışma bulgularının tüketicilerin çevresel kaygıları ve sürdürülebilir tüketim niyetlerini hangi değerlerin etkilediği ve değer niyet ilişkisinde çevresel kaygının rolünü açıklanması bakımından pazarlama çalışmalarına yön vermesi beklenmektedir.
Perakende zincir mağaza tercihini etkileyen faktörler ile müşterilerin yenilikçi kişilikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Yapılan bu araştırmada, tüketici yeniliği türleri ile tercih faktörleri arasındaki ilişkinin, perakende mağaza zinciri müşterileri üzerinden incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada ayrıca tüketici yenilikçilik türleri ve tercih faktörlerinin müşterilerin demografik faktörlerine göre farklılık gösterip göstermediğinin de araştırılması amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini Malatya ilinde ulusal perakende mağaza zincirlerinde alışveriş yapan bireyler, örneklemini ise rassal örnekleme yöntemiyle araştırmaya katılmaya gönüllü olan toplam 445 müşteri oluşturmaktadır. Sosyal yenilikçilik puanı kadınlarda, memurlarda, ön lisans mezunlarında, aylık 2001-2500 TL arası gelire sahip olanlarda, en fazla Carrefour markasını seçenlerde ve ürün kalitesine en fazla önem veren müşterilerde daha yüksek düzeydedir. Fark analizi sonuçlarına göre tüm gruplar arasındaki farklar istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.05). Fonksiyonel yenilikçilik puanı erkeklerde, esnaflarda, ilköğretim mezunlarında, aylık 2001-2500 TL arası gelire sahip olanlarda, en fazla A 101 markasını seçenlerde ve hizmet kalitesine en fazla önem veren müşterilerde daha yüksek düzeydedir. Fark analizi sonuçlarına göre tüm gruplar arasındaki farklar istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.05). Hedonik yenilikçilik puanı erkeklerde, işadamlarında, lise mezunlarında, aylık 2501-3000 TL arası gelire sahip olanlarda, en fazla Carrefour markasını seçenlerde ve ürün kalitesine en fazla önem veren müşterilerde daha yüksek düzeydedir. Fark analizi sonuçlarına göre tüm gruplar arasındaki farklar istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.05). Bilişsel yenilikçilik puanı erkeklerde, memurlarda, ilköğretim mezunlarında, aylık 3001 TL ve üzeri gelire sahip olanlarda, en fazla Carrefour markasını seçenlerde ve ürün kalitesine en fazla önem veren müşterilerde daha yüksek düzeydedir. Fark analizi sonuçlarına göre tüm gruplar arasındaki farklar istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.05). Tercih faktörleri ile sosyal yenilikçilik ve hedonik yenilikçilik arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif, fonksiyonel yenilikçilik, bilişsel yenilikçilik ve toplam yenilikçilik arasında ise istatistiksel olarak anlamlı ve negatif ilişki vardır (p<0.01).
Deneyimsel mağaza atmosferi unsurlarının faydacı ve hedonik alışverişe etkisi: Kozmetik sektöründe bir uygulama
Hızla gelişen teknoloji ile birlikte işletmeler arası rekabet gittikçe artmaktadır. Artan rekabet ile birlikte işletmeler rakiplerinden farklılaşmak için müşteri deneyimlerine ve mağaza atmosferi unsurlarına odaklanmışlardır. Müşteri bağlılığı yaratmada çok önemli bir yeri olan deneyimsel pazarlama işletmeler tarafından son zamanlarda en çok başvurulan yöntem olmuştur. Bu çalışmanın amacı, deneyimsel mağaza atmosferi unsurlarının faydacı ve hedonik alışverişe etkisini ölçmektir. Bu amaç doğrultusunda nicel araştırma yapılmış olup, anket sorularını oluşturmak için Yalçın, Çobanoğlu ve Erdoğmuş (2008) deneyimsel mağaza atmosferi ölçeği ve Babin vd. (1994) faydacı ve hedonik alışveriş ölçeği kullanılmıştır. Toplam 400 kadın örneklemden elde edilen veriler SPSS paket programı ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda deneyimsel mağaza atmosferi unsurlarının faydacı ve hedonik alışveriş üzerinde pozitif yönde anlamlı bir etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca deneyimsel atmosfer unsuru boyutlarından mağaza atmosferi unsurunun faydacı alışveriş üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Deneyimsel Pazarlama, Mağaza Atmosferi, Faydacı ve Hedonik Alışveriş
Müşteri deneyiminin destinasyon imajı üzerindeki etkileri: Türk ve Anzak turistler üzerine karşılaştırmalı bir araştırma
Bu çalışmada; Türk ve Anzak turistlerin yaşadıkları müşteri deneyiminin destinasyon imajı üzerindeki etkileri karşılaştırmalı olarak incelenmektedir. Bunun için, rasyonel ve duygusal olmak üzere iki alt boyuttan oluşan müşteri deneyiminin, politik çevre, kültürel çekicilik, sosyal çevre ve doğal çevre olmak üzere toplam dört alt boyuttan oluşan destinasyon imajına etkisini gösteren teorik bir model oluşturulmuştur. Modeli test etmek amacıyla hazırlanan anket soruları, 2016 yılının Mart-Nisan-Mayıs aylarında, Çanakkale – Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkı'nı ziyaret eden ve burada en az bir gece konaklama yapan Türk ve Anzak turistlere uygulanmıştır. Turistlerden elde edilen veriler "SPSS for Windows 22.00 ve AMOS 22.0" programı kullanılarak Yapısal Eşitlik Modellemesi yapılarak ayrı ayrı analiz edilmiş ve yorumlanmıştır. Bunun sonucunda, Türk ve Anzak turistlerin yaşadıkları rasyonel ve duygusal deneyimin algılanan destinasyon imajı üzerinde olumlu etkisi olduğu ortaya çıkmıştır. Daha sonra, Türk ve Anzak turistlerin yaşadıkları müşteri deneyiminin destinasyon imajına olan etkilerini ortaya koymak amacıyla yapılan karşılaştırmalı analiz sonucunda; Türk turistlerin yaşadıkları duygusal müşteri deneyiminin algılanan destinasyon imajına olan etkisinin Anzaklara göre daha fazla olduğu görülmüştür.
Yenilikçiliğin hizmet kalitesi ve müşteri memnuniyeti ile ilişkisi: Havayolu müşterileri üzerine bir uygulama
Son yıllarda teknoloji alanında yaşanan gelişmeler ve artan olanaklar, hizmet pazarlamasının da şeklini değiştirmiştir. Mallardan hizmetlere, hizmetlerden deneyimlere doğru pazarlamada bir geçiş yaşanmaktadır. Günümüzde hizmet sektöründen yararlanan bireyler, aldıkları hizmeti internet üzerinden diğer potansiyel müşterilerle paylaşmakta, yeni müşteriler ise alacakları mal ya da hizmeti çok kısa süreler içerisinde ve etkili bir şekilde kıyaslayabilme şansı bulabilmektedir. Bu nedenle günümüz piyasa koşullarında hizmet sunan firmaların daha etkili hizmet sunumunda, inovasyonun diğer rakiplere göre üstünlük sağlama da etkisi olabilmektedir. Öte yandan yenilikçilik, iyi bir şekilde yönetilerek pazarlama ile etkileşiminin kurulması ile istenilen etkiyi verecektir. Bu nedenle, hizmet sektöründe yenilikçilik ile hizmet kalitesi arasındaki ilişkinin iyi bir şekilde analiz edilmesi gerekmektedir. Yapılan bu çalışmada, havayolu işletmelerinde sunulan hizmet kalitesinden kaynaklanan müşteri memnuniyetinin, işletmelerin Yenilikçilik düzeyleri ile bir ilişkisinin olup olmadığı araştırılmıştır. Bu bağlamda İstanbul Atatürk Havalimanında faaliyet gösteren havayolu şirketlerini kullanan 423 havayolu müşterisi üzerinde anket uygulaması yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre havayolu müşterilerinin beklenti, algı ve yenilikçilik puanları yüksek düzeydedir. Müşterilerin toplam beklenti düzeyi meslek ve havayolu tercih nedenine göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermektedir (p<0,05). Algı düzeylerinin toplam puanları ise gelir gruplarına göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermektedir (p<0,05). Korelasyon analizi sonuçlarına göre beklenti, algı ve yenilikçilik düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0,05).
Müşteri şikâyetleri ve olumsuz ağızdan ağıza iletişim: Otomotiv sektöründe bir uygulama
Bu çalışmanın temel amacı, katılımcıların demografik özellikleri ve kişilik özelliklerine göre müşteri şikâyetleri, ağızdan ağıza iletişim, olumsuz ağızdan ağıza iletişim ve tatmin açısından farklılık gösterip göstermediğini belirlemektir. Çalışmada örneklem olarak Bolu il merkezinde faaliyet gösteren X bayi otomobil yetkili servisinden mal veya hizmet almış müşteriler oluşturmaktadır. Tesadüfî olmayan kolayda örnekleme yöntemi ile 447 kişiye anket uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS programında analiz edilmiştir. Demografik özellikleri belirlemek için frekans analizi yapılmıştır. Çalışmada ölçek maddelerinin geçerlilik ve güvenilirliği faktör analizi ve güvenilirlik analizi ile ölçek puanlarının ilişkisi Spearman korelasyon testi ile ölçek puanlarının demografik değişkenlere göre farklılık gösterme durumu Mann Whitney ve Kruskal Wallis testleri ile analiz edilmiştir. Sonuç olarak, katılımcıların söz konusu sorunların genelinde çoğunluğunun fiyatların yüksek olmasından şikâyetçi olduğu ortaya çıkmıştır. Katılımcıların çoğunluğu işletmede yaşadığı sorunları ve şikâyetlerini arkadaşlarına, ailesine ve çevresine olumsuz ağızdan ağıza iletişim yoluyla ortalama 10 ve üstü kişiye anlattığı görülmektedir. Son olarak, katılımcıların müşteri şikâyetlerine yönelik tutumları demografik ve kişilik özelliklerine göre farklılık gösterdiği görülmüştür.