Tüketim kültürünün yaygınlaştırılmasında bir araç olarak yazılı basında magazinleşme olgusu

Tüketim edimi hayatın anlamlı bir bütün olarak algılanması aşamasında kullanılan en önemli referans noktalarından birini oluşturur. Tüketimin hayatın her alanına nüfuz eden yapısı bireyler üzerinde yadsınamaz bir etkiye sahiptir. Tüketimin etki alanının sınırlarını genişletmesi için en uygun mecra da medya olarak görülmektedir. Kitle iletişim araçları belli grupların çıkarları doğrultusunda hazırlanmış söylemleri mevcut kültürel kodların eşliğinde yayar ve onları bir "zevk" ambalajı içinde sunarak meşrulaştırır. Bu aşamada tüketim, artık yalnızca bireysel istencin pratiğe dökülmüş hali veya bir anlamlandırma sistemi değil adeta zorunlu bir ödev, kaçınılmaz biçimde itaati gerektiren mutlak bir buyruk olarak karşımıza çıkar. Magazin basını eğlenceli ve "light" doğası gereği herhangi bir egemen ideolojinin eğlence formatında "yumuşatılarak" sunulmasına imkan tanımakta; bu ise bireysel ve toplumsal direnç mekanizmalarını devre dışı bırakarak kitlesel kabulü kolaylaştırmaktadır. Tüketim ideolojisinin en etkili araçlarından biri, bu sebeple, magazin basınıdır. Bu çalışma magazin basınının tüketim kültürünün yaygınlaştırılmasında etkili olabileceği temel varsayımından hareketle tamamlanmıştır. Çalışmanın ilk bölümünde magazin basını kuramsal çerçevede ayrıntılı biçimde incelenmiş ve bu yayıncılık türünü etkileyen sosyo-ekonomik dinamikler açıklanmıştır. İkinci bölümde tüketim kültürü, tarihsel gelişme seyri içinde ele alınmış ve günümüze gelene dek geçirdiği anlamsal değişikliğin kavramın yapısal dönüşümünü açıklamaya muktedir doğası üzerinden sözü edilen kültürün tüm yönleriyle titiz bir çözümlemesi yapılmıştır. Çalışmanın son bölümü ise varsayımlar eşliğinde belirlenen hipotezlerin sınanabilmesi için uygulamaya ayrılmıştır. Bu bağlamda Hürriyet, Sabah ve Posta gazetelerine (hafta sonu ekleriyle beraber) iki aşamalı içerik analizi uygulanmıştır: İlk olarak söz konusu gazetelerdeki tüketim kültürüne yönelik haberlerin niceliksel çözümlemesiyle somut, sayısal verilere ulaşılmış; ardından bu veriler ışığında haberlerin ayrıntılı bir niteliksel analizi mümkün kılınmıştır. Çalışmanın sonunda tüketim kültürü ideolojisinin yaygınlaştırılmasında magazin basınının etkili olabileceği varsayımı elde edilen bulgularla desteklenmiştir. Anahtar Kelimeler: Magazin, tüketim, magazin basını, tüketim kültürü, popüler basın