Negotiating the norms of consumption: An exploration of ordinary practices of disposing

Elden çıkartma pratikleri, giderek daha fazla ilgi çeken bir tüketim alanına dönüşmüştür. Bazı araştırmalar, elden çıkartma pratiklerini, temizlik, düzen, kimlik yönetimi ve psikolojik rahatlama davranışları ile ilişkilendirirken; diğer çalışmalar, elden çıkartma süreci ile aşırı tüketim, kaynak ziyanı ve çevresel kirlilik arasındaki ilişkiye dikkat çekerler. Elden çıkartmayı bu çelişkili anlam ve pratiklerle açıklayan literatür, bunların altında yatabilecek ideolojiler, anlam sistemleri ve meta pratikler konusunda ise büyük oranda sessizdir. Etnografik metodlar kullanılarak yapılan bu araştırmada, elden çıkartma, sosyo-kültürel, ekonomik, tarihsel ve politik boyutları olan gündelik bir tüketim pratiği olarak ele alınmıştır. Çalışmanın amacı tüketicilerin nasıl ve ne zaman eşyalarını elden çıkarttıklarını irdelemek ve bu pratikleri oluşturan normatif ve ideolojik yapıları açığa çıkartmaktır. Ayrıca, elden çıkartma sürecinin diğer tüketim süreçleriyle olan bağının da ortaya çıkartılması amaçlanmaktadır. Çalışmanın sonuçları, elden çıkartma pratiklerini, çeşitli gerilim ve ideolojilerin odağında bulunan dört meta pratikle ilişkilendirmektedir. Bu pratikler ve söylemlerce şekillenen elden çıkartma süreci, bir çeşit ahlakileştirme pratiğine dönüşürken, tüketicilerin tüketim kültürüne direnmeden veya hayat tarzlarını değiştirmelerine gerek kalmadan etik davranmalarına olanak sağlamaktadır. Böylece, elden çıkartma süreci, tüketicilerin pazar kültürüne karşı durabilmeleri dışında, pazarla ve tüketimle uzlaşmalarını da sağlamaktadır. Çalışma, elden çıkartma sürecinin, eşyaların tüketimi ve değerlerinin oluşmasına yaptığı etkileri göstererek, alım-kullanma-elden çıkartma doğrusal üçlemesinde kurgulanan tüketim süreci algısını sorgulamaktadır. Ayrıca, tüketicilerin elden çıkartmadan kaçınmak için başvurdukları yöntemler ve sıradan eşyalara bağlılığı arttıran bazı süreçler de ortaya çıkartılmıştır. Sonuç olarak, bu çalışma, elden çıkartma, ahlaki tüketim ve değer araştırmalarına önemli katkılarda bulunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Elden Çıkartma, Ahlaki Tüketim, Değer, Eşya Bağımlılığı