Tüm vücut BT endikasyonu koyulan multitravma olgularında kraniyal görüntüleme kararında azuma kriterlerinin geçerliliği

Amaç: Günümüzde multitravma hastalarında mortalite ve morbiditeyi engellemek için erken dönemde tanı ve tedaviye götürecek algoritmalar geliştirilmektedir. Hastalarda hızlı bir şekilde doğru görüntüleme yönteminin seçilmesi; doğru tanı konulması, uygun yararın sağlanması ve ekonomik beklentiler yönünden önemlidir. Çalışmamızda, Avrupa Acil Radyoloji Birliği tarafından belirlenen kurallara göre tüm vücut bilgisayarlı tomografi (TVBT) endikasyonu bulunan hastalarda, travmatik beyin hasarının öngörülmesinde Azuma kriterlerin başarısı araştırıldı. Gereç ve Yöntem: Üçüncü basamak bir hastanede geriye dönük olarak gerçekleşen çalışmada hastane kayıtlarından iki yıllık süre içinde TVBT istemi yapılmış hastalara ulaşıldı Dış merkezden radyolojik ön tanı ile sevk edilen, TVBT çekim endikasyonlarına uygun olmayan, TVBT bir nedenle (teknik sorun, eksik çekim) tamamlanmamış veya kayıtları yetersiz olgular çalışma dışı bırakıldı. Dahil edilen olguların demografik verileri, GKS, SKB, klavikula üzerinde meydana gelen lezyonları, sonlanımları ve mevcut ise geçirdikleri operasyonlar kayıt altına alındı. Klavikula üzeri yaralanma, GKS<15 olması kriterlerinden en az birinin karşılanması hali AZUMA pozitif olarak değerlendirildi ve geçerliliği araştırıldı. Bulgular: Çalışmada 177'si erkek 215 hasta incelendi. Hastaların yaş ortalaması 42,48±17,48 olarak bulundu. Hastaların 92'sinde (%42,79) araç dışı trafik kazası (TK), 55'inde (%25,58) araç dışı TK nedeniyle travma geçirdiği gözlemlendi. Takip edilen olguların 113'ünde travmatik beyin hasarı saptandı. AZUMA kriterleri ile TBH olan hastalar karşılaştırıldı. Azuma kriterlerinin TBH saptamadaki duyarlılığı %96 bulunurken, seçiciliği %45 olarak görüldü. Sonuç: Azuma ve arkadaşlarının önerdiği kriterler TVBT planlanan multitravma hastalarında seçilmiş olguda kraniyal görüntülemenin sağlanması ve yüksek TBH öngörme başarısı ile mortalite, radyasyon, zaman ve maliyet üzerinde avantaj sağlayabilir. Anahtar Sözcükler: Travmatik Beyin Hasarı, Acil Servis, Tüm Vücut Bilgisayarlı Tomografi